Hadislerde Giyim Kuşamla İlgili Temel İlkeler ve Uyarılar


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖMER ŞIK

Danışman: Selahattin Yıldırım

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giyim kuşam; insanın dünya görüşünü ortaya koyan ve mensubiyetini belirten sembollerden biridir. Kur'an'da Hz. Âdem (a.s.) ile başladığı belirtilen ve beşer kültürünün temel unsurlarından biri olan kıyafet; dinî, millî, örfî ve ferdî şahsiyetlerimizi temsil eder. Günümüzde giyim kuşam modanın hâkimiyetine girmiştir. Modaya uyma adına birtakım yanlışlıklar yapılmaktadır. Bunların başında israf ve insanın izzetini zedeleyen giyim kuşam şekilleri gelmektedir. Yaşadığı coğrafyanın iklim şartlarına uygun sade ve temiz giyinen Hz. Peygamber, (s.a.s.) pek çok kadim din ve kültürün bulunduğu bir ortamda, ashâbına başka geleneklerin içinde kaybolmamaları ve müslümanlara özgü bir görünüm ve aidiyet bilincini kazandırmayı hedeflemiştir. Bu bağlamda tevhid inancına aykırı ve başka dinlerin şiârı kabul edilen her türlü giyim ve kuşam biçimleri yasaklanmıştır. Hadislerde giyim kuşamla ilgili temel ilkeleri ve uyarıları konu edinen bu tez, giriş, iki bölüm ve sonuçtan müteşekkildir. Giriş bölümünde kavramsal çerçeveyi oluşturan libâs, ziynet, giyim kuşam ve inzâr kavramları üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde Hz. Peygamber'in (s.a.s.) giyim şekli tespit edilmeye çalışılmış ve bunun ümmeti için bağlayıcılık boyutu ortaya konulmuştur. Ayrıca Allah Resûlü'nün; giyim ve kuşamda israf etmemek, temiz giyinmek, sade giyinmek, güzel ve düzgün giyinmek, giyinmeye sağdan başlamak ve yeni elbise giyerken dua etmek gibi benimsediği evrensel temel ilkeler ile güzel edepler irdelenmiştir. İkinci bölümde hadislerde giyim kuşamla ilgili elbise, yüzük, saç-sakal ve ayakkabı olmak üzere dört ana başlıktaki Hz. Peygamber'in uyarılarına yer verilmiştir. Bu ikazlar çerçevesinde elbisenin giyiniş tarzı, rengi ve cinsi ile yüzüğün imal edildiği madenlerle ilgili uyarılar araştırılmıştır. Aynı şekilde saç ve sakallın bakımı ve temizliği, boyanması, modeli, sakallın uzatılması, bıyığın kesilmesi, dövme ve takma saç gibi konularla ilgili ikazlar genel olarak incelenmeye tabi tutulmuştur. Bu bölümlerdeki araştırmalar neticesinde Hz. Peygamber'in (s.a.s.) giyim ve kuşamla ilgili benimsediği ana ilkeler, yaptığı uyarılar ve ettiği tavsiyeler tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Giyim Kuşam, Libâs, Kıyafet, Uyarı, İlke, Hadis.