EFFECT OF GENE METHYLATION STATUS ON SCHIZOPHRENIA

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: EZGİ KARAASLAN

Danışman: Ceren Acar

Özet:

Şizofreni, genetik ve çevresel faktörlerin rol oynadığı beyin gelişimindeki bozuklukların neden olduğu nöropsikiyatrik bir hastalıktır. Nörobiyolojik, klinik ve genetik çalışmalara rağmen iki ana etiyolojik faktörün etkileşimleri ve patojenik mekanizmaları tam olarak anlaşılamamıştır. Hastalığın gelişiminde genetik faktörlerin tek başına önemli bir etkisi olmasına rağmen, şizofrenide rol oynayan genler üzerinde çevresel faktörlerin etkisinin bulunması hastalığın risk faktörlerini açıklayabilir. Bu nedenle çalışmalar genetik faktörlerin ve çevresel faktörlerin şizofreni gelişimindeki etkilerine odaklanmıştır. Çevresel faktörlerin epigenetik mekanizmalar yoluyla gen ekspresyonunda değişikliklere neden olabileceğinden, nöronal regülasyonda yer alan gen ekspresyon ağlarını değiştirdiği düşünülmektedir. Genler, gametogenez ve embriyogenez sırasında veya sonrasında çevresel faktörlere yanıt olarak epigenetik olarak etkinleştirilir veya susturulur. Genel olarak, gen promotörleri üzerindeki DNA dizisindeki 5'sitosinin metilasyonu, transkripsiyon faktörlerinin bağlanmasını önler ve gen ekspresyonunu azaltır. Bu doğrultuda yürütülen çalışmalar, aday gen promotörlerinde DNA metilasyonundaki değişiklikleri inceleyen hem ölüm sonrası insan beyni hem de periferik kan örneklerinin sonuçlarını doğrulamaktadır. Bu amaçla, son zamanlarda glutamat regülasyonu ile ilişkilendirilen ve şizofrenide patolojik sinaptik plastisiteye katkıda bulunan Matrix metalloproteinaz-9'un (MMP-9) DNA metilasyon paternindeki farklılıklar araştırıldı. 40 şizofreni hastasından ve 32 sağlıklı numuneden alınan periferik kan hücrelerinde CpG7-1, CpG7-2, CpG7-3, CpG7-4, CpG7-5 pozisyonlarında MMP9'un DNA metilasyonunu belirlemek için pyrosekanslama yöntemi kullanıldı. MMP-9 metilasyon değişiklikleri, sağlıklı kontrollerin ortalama MMP-9 metilasyonu ile karşılaştırıldı. CpG7-3, CpG7-4, CpG7-5 pozisyonunda ve ortalama metilasyon modelinde önemli farklılıklar bulundu.