Henri Lefebvre'nin sosyal teorisinde gündelik hayat
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji (Dr), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜLEYMAN TALHA İŞCİ
Danışman: Mustafa Solmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Henri Lefebvre'nin sosyal teorisi devlet, kent, mekân ve şehir hakkı kavramlarına dayansa da kuramının merkezinde gündelik hayat vardır. Gündelik yaşamı Marksizmle inceleyen ilk isim olan Lefebvre önceki sosyologlar gibi gündelik hayatı, kuramının bir unsuru olarak görmez. Bu alanı, kendinden önceki sosyologlar gibi kuramını açıklamak ya da düalizmleri aşmak için incelemez. Onun amacı gündelik hayatın hak ettiği konuma ulaşmasını sağlamaktır. Lefebvre'yi diğer teorisyenlerden ayıran yanı, gündelik hayatı bir alt disiplin olarak belirgin bir şekilde ele alan ilk sosyolog olmasıdır. Bu tezin ana konusu gündelik hayat sosyolojisi alanında öncü olan Henri Lefevre'nin sosyoloji anlayışını incelemektir. Bu minvalde çalışmanın temel amacı, Lefebvre'nin gündelik hayat sosyolojisine yönelik katkılarını tespit etmektir. Yine gündelik hayat alanına dair çalışmalar ortaya koyan isimler üzerindeki etkilerini de tespit etmek araştırmanın amaçlarından biridir. Araştırmanın yöntemini literatür incelemesi oluşturmaktadır. Bu metod çalışmaya dair literatürde var olan kaynak ve belgelerin incelenerek araştırmaya ilişkin verilerin toplanması amacıyla başvurulan bir nitel araştırma yöntemidir. Çalışma için gerekli olan verilerin toplanmasına yönelik en uygun olan metodun bu olduğu düşünüldüğünden literatür incelemesi yöntemi seçilmiş ve böylece Lefebre'nin kendi kavramları üzerinden sosyoloji anlayışı analiz edilmiştir. Lefebvre gündelik hayatın beş kısımdan meydana geldiğini söyler: çalışma, boş zaman, özel hayat, ulaşım ve kamusal alan. Gündelik hayatı oluşturan bu parçalar neoliberalizm tarafından metalaştırılıp yeniden düzenlenerek parçalara ayrılır. Böylece gündelik hayatın unsurları bireyin yaşantısı üzerinde etkili olur. Gündelik hayatın devlet ve kapitalizm tarafından sömürgeleştirilmesine karşı çıkan Lefebvre bu alanın özgürleşebilmesi için devrimin sınıfsal mücadeleyle veya illa ekonomik meselelerle ilişkilendirilmemesi gerektiğini vurgular. Devrim artık gündelik yaşamla ilişkilendirilmelidir. Anahtar Kelimeler: Henri Lefebvre, Gündelik Hayat Sosyolojisi, Mekân, Kent, Şehir Hakkı