Sürdürülebilir kalkınma için endüstriyel üretim sistemlerinin insan odaklı üretim sistemlerine dönüştürülmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat (Dr), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASİYE DÖNMEZ
Danışman: Levent Gökdemir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İlmin, bilimin ve tekniğin zirve yaptığı dijital bir dünyada, dünya üretim sistemlerinin üretim biçimi ve yönetim yaklaşımlarında iktisadi ve teknik ilerlemelerle toplumların kronikleşmiş problemlerini eş zamanlı olarak yürütecek mekanizmaların bulunmayışı ya da bu mekanizmaları harekete geçirecek küresel yönetişimin olmayışı dünya üretim sistemlerinin insan odaklı ve sürdürülebilir olmasını engellemektedir. Tarımdan sanayiye, sanayiden dijital çağa evrilen teknik ilerlemelerle dünyadaki iktisadi yenilikleri hızlandıran gelişmeler, eldeki bu zengin kaynaklarla dünya ve bu dünyanın içindekileri daha iyi bir konuma ulaştırarak ekonomik, sosyal, çevresel yönden sürdürülebilirliği sağlaması gerekirken, artan ekonomik ve sosyal eşitsizlikler, çevresel felaketler gibi sorunlar dünya gündemini daha fazla meşgul etmeye başlamıştır. Dünya gündemini meşgul eden ve yok olmakta olan bir dünyaya doğru gidiş, tarım toplumundan toplum 5.0'a dijitalizasyon sürecinin zirvesini yaşayan üretim sistemlerinin ve yönetim yaklaşımlarının sonuçları itibariyle her açıdan sorgulanması gerektiğini ortaya koymuştur. Çünkü tarımsal toplumdan toplum 5.0' a evrilerek gelinen süreçte onca teknik ilerlemelere ve kazanımlara rağmen her endüstriyel üretim biçimi ve yönetim yaklaşımları bir önceki endüstriyel dönemlerin yarattığı sorunlardan çok daha fazla derinliğe sahip sorunlara yol açmıştır. Daha fazla gelir uğruna ürettikçe tükenen emeğin, tükettikçe zenginleşen azınlıkların yarattığı kronik iktisadi eşitsizliğe dayalı sosyal sorunlar ve çevresel felaketler, bilimsel ve teknik gelişmelerin zirve yaptığı günümüzde geçmişe oranla daha sık konuşulur olmuştur. Çağın hastalığı belirlenmiş ve hastalığı iyileştirebilecek reçete ortaya konmuş olmasına rağmen dijital çağın yüksek teknolojili endüstrilerinin hastalığı tedavi etmeye yanaşmaması akıllara, ''ortaya çıkan endüstri modelleri varoluşunu eşitsizliklere mi borçludur?'' sorusunu getirmektedir. Bu kapsamda bu çalışmada tarım toplumuyla birlikte endüstri 1.0 dan toplum 5.0'a olmak üzere her bir dönemin üretim biçimi ve yönetim yaklaşımları ayrı ayrı incelenerek insan odaklı sürdürülebilir bir üretim sistemine ulaşılması amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda konuya ilişkin verilerin doküman analizi yöntemiyle, basılı kitaplar, bilimsel makaleler, raporlar, gazete ve internet haberleri gibi kaynaklara başvurulması sonucu oluşan çalışmada elde edilen veriler, tümevarım yöntemi, betimsel ve tarihsel analiz yöntemi, karşılaştırmalı analiz yöntemi ve SWOT Analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Anahtar Sözcükler: Sürdürülebilirlik, Üretim Sistemleri, İnsan Odaklı Üretim Sistemi, Dijital dönüşüm, Otomasyon, İnsan Robot Etkileşimi