Malatya ilindeki Urtica dioica (ısırgan) türüne ait farklı populasyonların polen morfolojisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SUNAY ŞAHİN KARAKUŞ
Danışman: Birol Mutlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma kapsamında Urtica dioica L. türüne ait üç alttüre ait [subsp. dioica (43 örnek), subsp. pubescens (Ledeb.) Domin (1 örnek), subsp. kurdistanica Chrtek. (1 örnek) ve subsp. dioica "U. haussknechtii Boiss." (1 örnek)] 46 örneğin polen morfolojisi ışık mikroskobunda (LM) ve elektron mikroskobu (SEM) ile çalışılmıştır. Urtica dioica taksonlarına ait bitki örnekleri Malatya (41), Erzincan (1), Kahramanmaraş (1) ve Trabzon (1) ilinden arazi çalışması yapılarak toplanmıştır. İki örnek ise İnönü Üniversitesi Herbaryumundan (INU) alınmıştır. Bu örneklerin çiçeklerden alınan polenler Wodehouse metodu kullanılarak polen preperatı haline getirilmiştir. Polenlerin ışık mikroskobunda ve elektron mikroskobu ile de resimleri çekilmiştir. Çalışma sırasında polar eksen, ekvatoral eksen, polar eksen ile ekvatoral eksen oranı, por çapı, por açıklığı annulus kalınlığı, annulus yüksekliği, sekzin kalınlığı, nekzin kalınlığı, sekzin kalınlığının ile nekzin kalınlığı oranı, intin kalınlığı ve sipinül boyu ölçülmüştür. Sonuç olarak Urtica dioica türüne ait polenlerin genellikle isopolar, triporate ve tetraporate, nadiren pentaporate, polen şeklinin genel olarak suboblate (% 75.6), oblatae-spheroidal (% 18.6), oblatae (% 5.6) ve prolatae-spheroidal (% 0.15) polar görüntüde ki polenlerin ise dairesel olduğu belirlenmiştir. Urtica dioica türüne ait taksonlar üzerinde yapılan taksonomik değerlendirme sonucunda, taksonlar içinden sadece subsp. pubescens'in diğer taksonlardan farklı olduğu belirlenmiştir. Ayrıca ekolojik ve eşeysel farklılıkların polen morfolojisine etki etmediği saptanmıştır.