İLİŞKİSEL VERİ TABANLARINDAN NOSQL DEPOLAMA SİSTEMLERİNE GEÇİŞİÇİN KULLANILAN YÖNTEMLERİN İNCELENMESİ VE ŞEMA DÖNÜŞÜM UYGULAMASININ GELİŞTİRİLMESİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Bilgisayar Mühendisliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMED MEHDİ ELÖMER

Danışman: Ahmet Arif Aydın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Veri depolama sistemlerinin önemi günümüz büyük veri çağında önemli hale gelmiştir. İlişkisel veri tabanlarının katı olan ve esnek olmayan şema yapısı, NoSQL (Not Only SQL) veri depolama sistemlerinin ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. İlişkisel veri tabanı yönetim sistemlerinin (RDBMS) katı şema yapısından NoSQL veri depolama sistemlerine dönüşüm, veri bütünlüğünü ve tutarlılığını sağlamak, uygun NoSQL veri depolama sisteminin seçimini yapmak ve geçiş sürecini doğru bir şekilde yürütmek için dikkatli bir değerlendirme gerektiren karmaşık bir işlemdir. Bu tez çalışmasında, ilişkisel veri tabanlarından NoSQL'e geçiş önemli bir konu olduğundan, ilişkisel veri tabanlarından istenilen kategorideki NoSQL'e geçiş imkânı sağlayan ve veriyi de yeni oluşturulan şemaya transfer edebilen RL2NoSQL metodu geliştirilmiştir. RL2NoSQL metodu, veri bütünlüğünü ve tutarlılığını korurken, veri modelleri arasındaki yapısal farklılıkları detaylıca ele almakta ve otomatik dönüşüm mekanizmaları sunmaktadır. Ayrıca, bu çözüm, karmaşıklığı yönetme ve veri depolama esnekliğini artırma konusunda önemli avantajlar sağlamaktadır. Bu sayede, veri kaybı veya veri bozulması gibi sorunlar yaşanmadan veri tabanı dönüşüm işlemi gerçekleştirilebilmektedir. Ek olarak, RL2NoSQL yaklaşımı tarafından üretilen şema önerilerini değerlendirmek için birkaç sorgu oluşturulmuştur. Oluşturulan sorgular her bir NoSQL veri depolama sisteminde çalıştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar ve bulgular, veri sorgulama operasyonları için potansiyel iyileştirmeleri göstermiştir. RL2NoSQL yöntemi, NoSQL in her bir kategorisinde bulunan veri depolama sistemlerine geçiş imkânı sağladığından sektörde bulunan ve NoSQL'e geçiş yapmak isteyen firma ve organizasyonlara kritik bir katkı sağlamayı amaçlamakta ve çeşitli sektörlerdeki uygulamalar için yeni kapılar açmayı hedeflemektedir. Anahtar Kelimeler: Veri Modelleme, İlişkisel Veri Tabanı Yönetim Sistemleri, NoSQL, Şema Dönüşümü