Türkiye’de Yetişen Carduus L. (Asteraceae, Cardueae) Cinsinin Revizyonu


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Serkan KÖSTEKCİ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): TURAN ARABACI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Carduus L. cinsinin (Asteraceae, Cardueae) Türkiye'de yayılış gösteren türlerinin revizyonunu içermektedir. Türler genel morfoloji, sipsela makro ve mikromorfolojisi, palinolojik ve moleküler taksonomik açıdan incelenmiştir. Bu çalışma öncesinde Türkiye'de yayılış gösteren Carduus türlerinin sayısı 16 (28 takson) olarak biliniyordu. C. nutans subsp. taygaetus taksonu Türkiye'de yayılış göstermediği için ülkemiz Carduus taksonlarından çıkarılmıştır. C. pycnocephalus subsp. breviphyllarius taksonunun subsp. cinereus'un sinonimi olduğu belirlenmiştir. C. lanuginosus yeniden düzenlenmiş ve subsp. kotschyi alttür seviyesinde kabul edilmiştir. C. transcaspicus subsp. macrocephalus Türkiye florası için yeni kayıt olarak verilmiştir. Cinsin sipsela yüzey özellikleri stereo mikroskop ve elektron mikroskobu (SEM) altında ayrıntılı olarak incelenmiştir. Sipsela şekilleri oblanseolat, darca obovat, darca oblong ve oblong olarak belirlenmiştir. Yüzey ornamentasyonları skalariform, skalariform-ribbed, skrobikulat-ribbed, skrobikulat ve skrobikulat-foveolat olmak üzere 5 farklı tipdedir. Palinolojik incelemeler sonucunda cinsin polen şekillerinin prolat-spheroidal, oblat spheroidal ve suboblat olduğu belirlenmiştir. Ayrıca tüm polenlerin trikolporat açıklığa sahip olduğu gözlenmiştir. Moleküler sistematik analizleri ile türlerin çekirdek ribozomal DNA'sı üzerinde bulunan ITS gen bölgesi dizileri belirlenmiştir. Bu diziler kullanılarak UPGMA, Neighbour Joining ve Parsimony analizleri yapılmış ve cinsin türlerinin filogenetik ilişkileri incelenmiştir. Bu çalışma sonucunda Carduus cinsinin Türkiye'de 17 tür (28 takson) ile temsil edildiği belirlenmiştir.