Farklı besinsel yağların şilomikron sentezi ve postprandial hiperlipidemiye etkilerinin sirkadyen ritme göre karşılaştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Biyokimya (Dr), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Basri Satılmış
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): TAYFUN GÜLDÜR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sirkadyen ritim, çeşitli fizyolojik süreçleri günün aydınlık karanlık döngüsüne göre ayarlamaktadır. Lipid ve lipoprotein metabolizması ve sirkadyen ritim karşılıklı olarak birbirlerini etkilemektedir. Postprandial hiperlipidemi ateroskleroz gelişiminde bir risk faktörü olarak değerlendirilmektedir. Ancak, yağ asidi kompozisyonu farklı yağların sirkadyen ritmin farklı fazlarında verilmesinin postprandial plazma lipid seviyeleri ve lipoprotein sentezi ile ilgili parametrelere etkisi bilinmemektedir. Bu çalışmada, balıkyağı, zeytinyağı ve tereyağı gibi farklı yağ asidi kompozisyonlarına sahip olan besinsel yağların günün farklı zaman dilimlerinde akut olarak tüketilmesinin ratlarda şilomikron sentezi ve postprandial hiperlipidemiye etkilerinin belirlenmesi amaçlandı. Ratlar için pasif fazda yer alan 08:00 ve 14:00 ile aktif fazda yer alan 20:00 ve 02:00 saatlerinde akut olarak besinsel yağların uygulanmasından sonra alınan kan örneklerinde TAG, Total, HDL- ve LDL-K seviyeleri, ince bağırsak örneklerinde ise MTP aktivitesi ile ApoB-48, ApoA-IV, MTP ve HNF-4α gen ifadeleri ölçüldü. Genel olarak aktif fazda bütün yağlar pasif faza göre daha yüksek TAG seviyelerine neden olurken, yüksekten düşüğe doğru zeytinyağı, balıkyağı ve tereyağı şeklinde sıralandı. Zeytinyağı grubundaki MTP aktivitesi ile balıkyağı grubundaki MTP ve HNF-4α gen ifade seviyeleri diğer yağ grupları ile karşılaştırıldığında anlamlı farklılıklar sadece pasif ortası fazda meydana geldi. Bu durum, farklı yağların sirkadyen ritim ile etkileşimlerinin farklı sonuçlar doğurabileceğini işaret etmektedir. Postprandial hiperlipideminin ortaya çıkmasına etki eden besinsel yağların miktarı ve yağ asidi kompozisyonu gibi faktörlere ek olarak, tüketim zamanı da besinsel yağların aterojenik özelliklerinin belirlenmesinde önemli bir etken olabilir.