Elazığ Ferrokrom cürufundan üretilen geopolimer çimentolu betonların sülfat direncinin araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Müslüm Murat MARAŞ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MEHMET BURHAN KARAKOÇ

Özet:

Elazığ ili Maden ilçesinin Alacakaya köyü sınırları içerisinde bulunan ve dünya rezervinin %10?unu oluşturan kromit yatakları, Elazığ Ferrokrom Tesislerinde işlenmektedir. Bu fabrikada ana ürünün dışında birçok yan ürün de oluşmaktadır. Bu yan ürünlerden bir tanesi de Elazığ Ferrokrom cürufu (EFC) dur. Bu çalışmada EFC, çimento inceliğinde öğütülüp, alkali ile aktive edildikten sonra, bağlayıcı özelliğe sahip bir geopolimer malzeme oluşturulması amaçlanmaktadır. Geopolimer hamur numuneleri 3 farklı silis modulü (0.50, 0.60 ve 0.70) ve 4 faklı sodyum oksit içeriğiyle (%4, 7, 10 ve 12) üretilmiştir. Geopolimer hamur numunelerinde priz süresi, hidratasyon ısısı ve basınç dayanımı incelenmiştir. Farklı Na2O içeriğine bağlı olarak priz süreleri 120 ve 870 dakika arasında değişim göstermiştir. 28 günlük maksimum basınç dayanımı Na2O içeriği %7 ve silis modulü 0.70 olan geopolimer hamur numunelerinden elde edilmiştir. Geopolimer bağlayıcı, çimento yerine kullanılarak farklı su/bağlayıcı (w/b) oranlarında (0.30, 0.35 ve 0.40) ve 3 farklı kür ortamında harç numuneler üretilmiştir. Genel olarak bu geopolimer harç numunelerin w/b oranının artmasıyla basınç dayanımları azalmıştır. Geopolimer harç numunelerin 28 günlük maksimum basınç dayanımı w/b oranı 0.30 olan ve laboratuar ortamında kür edilen numunelerden elde edilmiştir. Bu bağlayıcı madde ve agrega (dere agregası ve kırma kum) kullanılarak geopolimer beton numuneler üretilmiştir. Üretilen geopolimer beton numunelerin basınç dayanımları (3, 7 ve 28 gün) ve sülfat dirençleri incelenmiştir. En yüksek basınç dayanım değeri geopolimer beton numuneler için yaklaşık 35 MPa olarak tespit edilmiştir. Bu numunelerin farklı magnezyum sülfat çözeltileri içerisinde (ağırlıkça %3, %5 ve %7) basınç dayanımı, ağırlık değişimi, boy değişimi, pH değişimi ve görsel görünümü incelenmiştir. Geopolimer beton numunelerin magnezyum sülfata karşı iyi direnç gösterdiği gözlenmiştir. Ayrıca, geopolimer beton numunelerin görsel görünümünde herhangi bir bozulma olmamıştır. Anahtar Kelimeler: Geopolimer çimento, Elazığ ferrokrom cürufu, alkali-aktivatör, sülfat direnci