Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası İçin Yapısal Kırılmaları Dikkate Alan Alternatif Bir Para Politika Kuralı Olarak: Parasal Durum Endeksi (MCI) Tespiti

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat (Dr), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAKAN ERYÜZLÜ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): TAYFUR BAYAT

Özet:

Para politikası otoritesi olarak önemli bir görev üstlenen merkez bankaları, günümüzde, amaç yönünden olamasa da birçok merkez bankası, araç yönünden bağımsız durumdadır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) da 2001 yılından bu yana "fiyat istikrarını sağlamak amacını" gerçekleştirebilmek için kullanacağı araçlar yönünden bağımsız durumdadır. Son zamanlarda merkez bankalarının para politikaları stratejileri ise, gizli politikalar yerine kamuoyu ile paylaşılan açık politikalar şeklinde gerçekleşmektedir. Böylece iktisadi birimler gerçekleşecek politikalara hazırlıklı olarak sürpriz şoklardan daha az etkilenmektedir. Bu açık stratejilerinde duruma göre politikalar değil de Taylor'un (1993) da bahsettiği gibi, politik kurallar şeklinde olması ekonomik performansı iyileştirmede daha etkin olduğu görüşü literatürdeki tartışma konularından birisidir. TCMB ise, 2001 yılında bu yana kısa vadeli faiz oranın temel politika aracı olduğu ve döviz kurunun daha çok piyasa mekanizmasına terk edildiği enflasyon hedeflemesi rejimini uygulamaktadır. Başarılı sonuçlar elde edilse dahi, Türkiye gibi gelişmekte olan ve döviz kurunun etkilerinin bulunduğu ülkeler farklı kurallar kullanması gerektiği görüşü tartışılmaktadır. Taylor kuralının genişletilmiş versiyonlarında döviz kurunu da içeren modeller var olmakla birlikte "Parasal durum Endeksi (MCI)" bu alanda önemli bir model olarak literatürde yer almaktadır. Parasal durum endeksi; faiz oranları yanında döviz kurunun da ayarlandığı kuralı ifade etmektedir. Çalışmada Türkiye için döviz kurlarının hala faiz oranları kadar önemli bir değişken olduğu ve Parasal Durum Endeksinin 2001-2016 dönemi için yapılan testler sonucunda Türkiye'de para politikası için kullanılabilir bir politik kural olduğu sonucuna varılmıştır.