Aristoteles ve Nietzsche'nin insan felsefelerinin karşılaştırılması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe (Yl), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OZAN YILMAZ

Danışman: Mehmet Önal

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Felsefe tarihi boyunca insanın nasıl yaşaması gerektiği sorusu filozoflara çok ilgi çekici görünmüş ve birçok filozof bu soru üzerine kafa yormuştur. Bu tez de bu soruya farklı çağlarda yaşamış ve farklı dayanaklardan yola çıkmış iki filozof olan Aristoteles ve Nietzsche'nin hem hangi noktalarda farklılaştıklarını hem de her ne kadar çok farklı iki filozof olarak düşünülseler de benzer özelliklerini de ortaya koyma amacını taşımaktadır. Aristoteles insanı özcü bir yaklaşımla ele alır ve ona yaşam amacı olarak mutluluğu belirler. Mutluğun yolunun da erdemlerden geçtiğini ve bu erdemler arasında da theoria etkinliği sonucu ortaya çıkan bilgelik erdeminin en yetkin erdem olduğunu özellikle vurgular. Yani ona göre insan ne kadar çok theoria etkinliği içerisinde bulunursa o derece mutlu bir yaşam sürecektir. Nietzsche ise yaşamı bir güç istenci olarak görür ve ancak güçlü bir insanın ideal bir yaşam sürebileceğini düşünür. Ona göre din, ahlâk, siyaset, bilim ve batı metafiziği insanı güçsüzleştiren unsurlardır ve bu nedenle de kişinin kendini bunların ötesinde tutup tamamen gücünü arttırmaya dönük bir yaşam sürmesi gerektiğini düşünür. İnsandaki güç istencinin hiçbir zaman tükenmeyeceğini düşünen Nietzsche onun güçlü bir birey olmasının yolunun yaşadığı dünyayı olumlayıp, bu dünyada kendi anlamını yaratması ve anti-hümanist bir tavırla bencil bir yaşam sürmesiyle mümkün olabileceğini savunur. Tezimizde günümüzde de güncelliğini koruyan bu sorunsal üzerinde iki büyük filozofun çeşitli kavramlar aracılığıyla hangi noktalarda benzeştiğini hangi noktalarda farklılaştıklarını göstermeye çalışacağız. Anahtar Kelimeler: Aristoteles, Nietzshe, insan, theoria, güç.