Türkiye'de ve Arjantin'de yaşanan son ekonomik krizler ve krizden çıkış yollarının karşılaştırmalı analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat (Dr), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2008
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ TÜFEKÇİ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): LEVENT GÖKDEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ekonomik krizlerin 1990'lı yıllarda gelişmekte olan ülkelerde yaşanma sıklığının artmasıyla liberal ekonomi politikaların uygulanmasının sorunlu olduğu görülmüştür. Gelişmiş ülkelerin deneyimleri gelişmekte olan ülkeler için uygun olmamış, Uluslararası Para Fonu tarafından önerilen politikalar başarısızlığa uğramıştır.Gelişmekte olan ülkelerde sermaye hareketlerinin serbestleşmesi sonrası finansal piyasalar asimetrik olarak gelişmiş, sermaye hareketlerinin kontrolü yönünde düzenlemeler yetersiz kalmıştır. Yaşanan krizler sonrası ülkelerde ekonomi alanında reformlar yapılmasına rağmen, bu değişimler uzun vadede ekonomilerin iyileşmesinde çok etkili olamamıştır.Bununla beraber, diğer gelişmekte olan ülkeler gibi Türkiye de 1990'lı yıllarda liberal ekonomik sistemi seçmiş ve milli parasının konvertibilitesini serbest bırakmıştır. Ekonominin serbestleşmesinden sonra ekonomik büyümenin artmasına karşın toplam borç stoku artmış, cari işlemler, dış ticaret ve bütçe dengesi sürekli açık vermiştir. Sonunda, Türkiye 1994 yılında önemli bir ekonomik kriz yaşamıştır. Bu dönemden sonra politikacılar tarafından ekonomik reformların yapılmasına karar verilmiş, buna rağmen kamu maliyesinde disiplinsizlik ve ekonomik ve siyasi istikrarsızlıkların devam etmesiyle 2001 krizi patlak vermiştir.Diğer bir ülke Arjantin ise Türkiye gibi 1990'lı yıllarda serbest ekonomiye geçmiştir. 1990'lı yıllarda Arjantin, ekonomisini olumlu yönde düzeltmiş fakat toplam borç stokunda, cari işlemler ve bütçe açıklarındaki artışlara engel olamamıştır. Söz konusu yıllarda Arjantin uyguladığı para kurulu sistemi ile enflasyonu ve faizleri bir süre makul düzeyde tutabilmesine rağmen, 2001 yılında derin bir ekonomik kriz yaşamıştır.Sonuç olarak, bu çalışmada 2001 Arjantin ve Türkiye krizlerinin benzer nedenlerden dolayı gerçekleştiği tespit edilmiştir. Her ne kadar iki ülke farklı ekonomik özellikler gösterse de, bankacılık sistemi gibi, kriz öncesi iki ülke de sürekli cari ve bütçe açıkları vermiş ve kamu maliyesinde yeterli disiplin gösterememişlerdir. Analiz sonucunda, iki ülkenin önemli benzer özelliği olan sabit kur sistemi, sağlıksız mali yapıya, bozulmuş cari işlemler dengesine ve ülkeler üzerine sürekli dışardan borç alma baskısına neden olduğu saptanmıştır. Bunun yanı sıra, 2001 ekonomik krizi sonrası, Türkiye ve Arjantin finansal piyasaların ve diğer sektörlerin reformları sonucunda iyi ekonomik performans sergilemiş, fakat Arjantin'in aksine Türkiye enflasyon ve faizleri düşürmesine ve büyüme oranlarını artırmasına rağmen, borç stokunu ve cari işlemler açığını düşüremediği son tespit olarak söylenebilir.Anahtar Kavramlar: Ekonomik Kriz, Dış Ticaret Dengesi, Cari İşlemler Dengesi, Sabit Döviz Kuru Sistemi, Para Kurulu, Mali Politika, Para Politikası.