Rusya Federasyonu'nda yürütmenin konumu ve otoriterleşme


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi (Yl), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OSMAN AĞIR

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ABDULKADİR BAHARÇİÇEK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Rusya, tarihin her döneminde dünya siyasetinde önemli bir ülke olagelmiş, bugün de yüzölçümü, coğrafi konumu, doğal kaynakları, savunma sanayisinin gelişmiş olması, nükleer gücü ve BM Güvenlik Konseyi'nin daimi üyesi olması gibi nedenlerle dünyanın en önemli ülkelerinden birisidir. Bu çalışmada, Rusya Federasyonu'nda yürütmenin otoriterleşmesi ele alınarak, otoriterleşmenin nedenleri ve sonuçları açıklanmıştır. Konunun daha iyi anlaşılabilmesi için, kuvvetler ayırımına dayalı hükümet sistemleri, Rusya Federasyonu'nun yasama, yürütme, yargı organları ve federal yapısı ele alınarak siyasal sistemi hakkında bilgi verilmiştir. 1990'lı yıllarda başlayan reformlarla birlikte Rusya'da bir liberalleşme akımı başlamış, Yeltsin'in demokratikleşme yönündeki çabalarıyla birlikte SSCB döneminin aşırı merkezileşmiş devlet yapısından, yerelleşme eğilimindeki federal yapıya doğru dönüşüm başlamıştır. Putin'in iktidara gelmesiyle birlikte ise yerelleşme eğilimlerinin başarısız olduğu gerekçesiyle merkezileşme ön plana çıkarılmış ve desteklenmiştir. Bu kapsamda, federe birimlerin daha fazla özerklik taleplerinin önü alınmış, her yönüyle asimetrik olan (siyasi, ekonomik vb.) federal yapının merkezileştirilmesi yönünde çalışmalar yapılmış ve siyasi güç devlet başkanının otoritesi altında toplanmıştır. Günümüz Rusya' sında devlet başkanı demokratik bir seçimle işbaşına gelmiş olmasına karşın, kuvvetler ayrılığı, hukukun üstünlüğü, temel hak ve özgürlüklerin korunması gibi demokrasinin diğer koşullarını yerine getirmemektedir. Ülkenin içerisinde bulunduğu ekonomik ve siyasi kriz döneminde iktidara gelmiş karizmatik bir lider olan Putin, hukuk düzenini yürütmenin denetimi altına almış, muhalif basını sindirmiş, kendisine halk desteğine ve ekonomik performansa bağlı bir meşruiyet sağlamıştır. Rusya Federasyonu'nda yürütmenin, yasama ve yargıyı da etkisi altına alarak otoriterleşmesi halkın önemli bir bölümü tarafından desteklenmiş, ekonomik iyileşme ve siyasi istikrar devam ettiği müddetçe de destekleneceği beklenmektedir. Rus halkı için güçlü ve istikrarlı bir devlet demokratik değerlerden daha önemlidir. Bu durum tarihseldir, bugün Rusların bir kısmı Putin' e sevgi ifadesi olarak "çar" diye hitap etmektedirler. Ancak; siyasi gücün bir kişinin etrafında toplanarak otoriter bir yönetim tarzı benimsenmiş olması, hızlı karar alınıp uygulanabilmesi nedeniyle kısa vadede olumlu sonuçlar doğursa da uzun dönemde durumun tersine dönmesi beklenmelidir. Anahtar Kelimeler: Rusya,Otoriterleşme, Yürütme, Yürütmenin Otoriterleşmesi Kuvvetler Ayırımı, Kuvvetler Ayrımına Dayalı Rejimler, Siyasal Rejim, Federalizm.