Türkiye'de bölgesel kalkınma ajansları; Fırat Kalkınma Ajansı ve Malatya örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat (Dr), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE DEĞİRMENCİ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): NİHAT AKBIYIK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye yıllardır süregelen merkezi devlet geleneğinden aldığı ilhamla kalkınma hamlelerini topyekûn kalkınma planı çerçevesinde oluşturmuştur. Yukarıdan aşağıya bir sistem içinde ilerleyen bu anlayış, ulusal kalkınmanın sağlanması ile bölgesel kalkınmanın zaten sağlanacağı varsayımından hareketle kalkınma politikalarını düzenleyip uygulamıştır. Fakat bu görüş ülkede var olan bölgelerarası sosyoekonomik dengesizlikleri gidermekte pek başarılı olamamıştır. Bölgelerarası farklılıkları gidermeye yönelik politikalar, Planlı dönemle birlikte yeni bir hal almıştır. Türkiye'nin AB'ye katılım hedefi, AB'nin birliğe üye ülkeler üzerinde uyguladığı yapısal değişim politikalarıyla beraber, 1990'ların sonunda, Kopenhag Kriterlerinin etkisi ile ülkede yeni bölgesel kalkınma politikası ve anlayışı etkili olmaya başlamıştır. Bu değişim süreci pek çok alanda olduğu gibi Türk idari yapısında da iyileştirmeleri zorunlu kılar. Avrupa Birliği'nin aday ülkeler üzerinde uygulamak istediği bu anlayış yukarıdan aşağıya bir anlayış yerine, bölgesel ve yerel aktörlerin karar alma mekanizmasına dâhil olduğu ve bu süreçlerde etkili olduğu aşağıdan yukarıya doğru ilerleyen adem-i merkeziyetçi anlayışı desteklemektedir. Hal böyleyken Türkiye'de bölgesel politika anlayışında bir değişme yaşanmaya ve bölgesel politikaların yeni argümanları oluşturulmaya başlanmıştır. Ülke, Bölgesel Kalkınma Ajansları (BKA) olarak adlandırılan birimler kurarak yeni bir yapılanma süreci içerisine girmiştir. İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (İBBS) belirlenmiş ve 26 adet Düzey 2 bölgesi oluşturulmuş ve bu bölgelerinden türeyen 26 Bölgesel Kalkınma Ajansı (BKA) kurulmuştur. 5449 sayılı -Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanun, 25.01.2006 tarihinde kabul edilmiş, 08.02.2006 tarihli ve 26074 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Böylece 2006 yılında iki, 2008 yılında sekiz ve 2010 yılında on altı kalkınma ajansı kurulmuştur. Anahtar Kelimeler: Bölge, Kalkınma, Bölgesel Kalkınma, Bölgesel Kalkınma Ajansları, Fırat Kalkınma Ajansı.