SİLİNDİRİK PARÇALARIN ŞEKİL VE KONUM TOLERANSLARININ OTOMATİK KONTROLÜ VE SİSTEM TASARIMI

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Makine Mühendisliği (Dr), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Burak HOZATLI

Danışman: Apdulmutalip Şahinaslan

Özet:

Endüstrinin çeşitli alanlarında kullanılan bütün parçaların boyları, açıları v.b.büyüklükleri standart ölçü ve kontrol aletleriyle bulunur. Boyutsal ölçüler, aynızamanda geometrik özellikleri bilinen temel kurallarla da bulunabilir.Boyutsal ölçülerdeki temel ilke, üretimin tasarlanan değerler içerisinde kalıpkalmadığının kontrolüdür. Bu nedenle, endüstrinin her alanındaki seri üretimi artırmak,maliyeti düşürmek ve kaliteyi iyileştirmek, ancak ölçme ve kalite kontrolüylegerçekleşebilir.Geometrik kusurlar boyutsal gibi kaçınılmazdır. Gerçek kusurlar araştırılarak vedenenerek parçanın, belirlenmiş tasarım toleransları içinde kaldığı sürece, işleviniyerine getireceği düşünülür. Bir parçanın şekil ve konum toleranslarınınbelirlenmesinde, farklı yöntemler ve cihazlar kullanılarak geometrik kusurlarınbelirlenmesi de mümkündür.Bu çalışmada boyutları ve toleransı belirli olan silindirik bir parçanın geometriközelliklerinin belirlenmesi ve istenilen tolerans aralığında bulunup bulunmadığınınaraştırılması hedeflenmiştir. Bu amaçla, bir XY tablası tasarlanıp imal edilmiş ve biradım motoru yardımıyla hareketi sağlanmıştır. Hazırlanan deney numunelerindengerekli bilgileri almak için XY tablasına bir LVDT (Linear Variable DifferentialTransducer) bağlanmış ve veriler bilgisayar ortamına aktarılmıştır. Verilerindepolanabilmesi için MATLAB ve GeniDAQ yazılımları kullanılarak bir algoritmageliştirilmiştir.Sonuç olarak, elde edilen veriler ve oluşturulan grafiklerden, üretim sonrasındanumunelerde geometrik hataların mevcut olduğu ve istenilen tolerans aralığından dahabüyük olduğu bulunmuştur.ANAHTAR KEL MELER: Şekil toleransı, konum toleransı, XY tablası.i