Benzodiazepin grubu ilaçlarla bağımlılık oluşturulmuş ratların kan ve dokularında eser element ve ilaç etken madde düzeylerinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya Mühendisliği (Dr), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZNUR GÜNGÖR
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): NURHAYAT ÖZDEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Benzodiazepinler (BDZs) antiepileptik hipnotik, teskin edici, antikonvülsan, sedatif, kas gevşetici ve amnezik özellikleri ile farmasötik aktif ilaçların büyük ve önemli bir sınıfını oluşturmaktadır. Benzodiazepinler ve metabolitleri tüm vücuda ve özellikle limbik sistem, hipotalamus, talamus ve serebrospinal sıvıya dağılırlar. Birçoğu plazma proteinlerine bağlanır ve idrarla dışarı atılırlar. İz elementler insan sağlığı ve hastalıklarında önemli bir rol oynar. Gerekli ve gerekli olmayan iz elementlerin her biri hücre, doku ve sıvılar içerisinde yüksek miktarlarda bulunurlarsa toksik olabilirler.Bu çalışmada, beş farklı çalışma grubu oluşturularak ratlara altı hafta boyunca günde 2 doz intraperitonel yolla genellikle psikiyatri de kullanılan diazem ve dormicum ilaçları verildi. Klinik olarak bağımlı hale getirilen deney hayvanlarından alınan serum örneklerinde kalitatif element analizi SEM-EDX ile yapıldı. Beyin, karaciğer, böbrek dokuları ve serum örneklerinde Na, Mg, Al, K, Ca, V, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Cu, Zn, As, Se, Rb, Sr, Nb, Mo, Ag, Cd, Sn, Sb, Ba, Pb elementleri ICP-MS de analizlendi. Hg element analizi Grafit fırınlı AAS de yapıldı. Ön işlem olarak sıvı- katı ekstraksiyonu kullanılıp hazırlanan serum örneklerinde etken maddelerin analizi için GC-MS kullanıldı. Etken madde analiz sonuçlarını desteklemek amacıyla IR alındı. Serum ve dokularda SOD, CAT, GSH-Px aktivitesi, protein tayini, yağ asit oksidasyonu UV-VIS da ölçüldü. Serum örnekleri için rutin biyokimyasal analizler Aeroset Otoanalizör sisteminde çalışıldı.Deneysel sonuçlara göre; ilaç uygulamaları ile hem dokularda hem de serumda enzim aktivitesi, MDA, eser elementler ve ölçülen enzimlerin kofaktörü olarak görev alan Fe, Mn, Zn, Se düzeylerinde istatiksel olarak anlamlı değişimler gözlemlenmiştir. Her iki ilaç grubu arasında kontrol grubuna göre; serum için ürik asit, kolesterol, albumin düzeylerinde; karaciğer için Se, Zn, Mg düzeylerinde; böbrek için Sn, Cr, Mn düzeylerinde ve beyin için Ca, Sn, Sr düzeylerinde istatiksel olarak anlamlı değişimler bulundu. Analizlenen bu değişimler SPSS 16.0 paket programına göre değerlendirildi.