Tunceli Dağ sarımsağı'nın (Allium tuncelianum) in vitro 
antioksıdan kapasitesinin ölçülmesi, ratlarda antioksidan enzim aktiviteleri üzerine etkisi ve antikanser özelliğinin belirlenmesi

KASIM TAKIM

Tunceli Dağ sarımsağı'nın (Allium tuncelianum) in vitro antioksıdan kapasitesinin ölçülmesi, ratlarda antioksidan enzim aktiviteleri üzerine etkisi ve antikanser özelliğinin belirlenmesi

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya Mühendisliği (Dr), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KASIM TAKIM

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): TÜRKAN KUTLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Allium tuncelianum'un; bazı biyokimyasal bileşiklerinin tespit edilmesi, in vitro antioksidan kapasitesinin ölçülmesi, ratlarda antioksidan enzim aktiviteleri üzerine etkisi ve antikanser özelliğinin belirlenmesi amaçlandı. Bu çalışmada biyokimyasal bileşiklerin belirlenmesi için; ICP-OES ile eser element analizi, GC-MS ile uçucu yağ analizi ve GC-FID ile yağ asidi analizi yapıldı. Antioksidan kapasite; Cuprac, ABTS radikal süpürme, OH. radikal süpürme, H2O2 süpürme kapasitesi, metal şelatlama aktivitesi, protein oksidasyonu'nun inhibisyonu ve total fenolik madde miktarı Folin-Ciocalteu yöntemi ile belirlendi. Bu çalışmada Allium tuncelianum 'un antioksidan enzim aktiviteleri üzerine etkisini belirlemek üzere Wistar albino tipi dişi ratlar kullanıldı. Her grupta 8 adet hayvan olmak üzere 5 grup oluşturuldu. 1. Grup kontrol grubu, 2. Grup 7,12-dimetil benz[a]ntresan (DMBA) verilen grup, 3. Grup 7,12-DMBA' ya ilaveten uygulama dozu 250 mg/ kg/gün olacak şekilde Allium tuncelianum verilen grup, 4. Grup 7,12-DMBA' ya ilaveten uygulama dozu 500 mg/kg/gün olacak şekilde Allium tuncelianum verilen grup ve 5. Grup E vitamini 200 mg/kg (haftada iki kez) verilen grup. Bu şekilde 1 ay boyunca hayvanlar beslendi ve sonra kesilip dokular alınıp deney yapıldı. Yapılan analizlerde, Allium tuncelianum'daki eser elementler mg/kg (ppm) olarak; K (4207), Ca (518.1), Mg (376.5), Na (119.7), Fe (15.9), Zn (9.24), Mn (2.48), Se (1.03), Cu (0.54) ve Ni (0.33) bulundu. Allium tuncelianum uçucu yağının ana bileşenleri diallil trisülfit; % 30.90 ve diallil disülfit; % 28.30 ve Allium tuncelianum yağ asidi metil esterlerinin temel bileşenleri; oleik asit (% 27.19) ve linoleik asit (% 19.46) olarak bulundu. Yapılan in vitro deneylerde Allium tuncelianum'un, standart antioksidanlara yakın bir antioksidan aktivite gösterdiği belirlendi. Yapılan in vivo deneylerde ise; genel olarak Allium tuncelianum'u alan gruplarda, böbrek ve bağırsak dokusu katalaz enzim aktivitesinde DMBA grubuna göre anlamlı artış oldu (P<0.05). Süperoksit dismutaz enzim aktiviteleri genel olarak tüm dokularda anlamlı artış gösterdi (P<0.05). Karaciğer dokusunda glutatyon peroksidaz enzim aktivitesi anlamlı azalma gösterdi (P<0.05). Ayrıca total glutatyon düzeylerinde 7,12-DMBA ve Allium tuncelianum verilen gruplarda 7,12-DMBA verilen gruba göre anlamlı artış oldu (P<0.05). 7,12-DMBA ve Allium tuncelianum verilen gruplarda, 7,12-DMBA verilen gruba göre karaciğer, böbrek ve kalp dokularında malondialdehit düzeylerinde anlamlı azalma oldu (P<0.05). Bu sonuçlar Allium tuncelianum'un dokuları, DMBA'nın oluşturduğu oksidatif hasara karşı koruduğunu göstermektedir. Ayrıca bu çalışmada Allium tuncelianum ekstraktıyla, LS174t, SW620 ve MDA-MB 231 kanser hücreleri üzerinde antiproliferatif aktivite çalışması yapıldı ve Allium tuncelianum derişiminin artması bu hücre hatları üzerinde ortalama % 10'luk bir inhibisyona neden oldu. Yani hücre proliferativesi azda olsa baskılandı.