Özel eğitim uygulama (III. kademe) okullarında kullanılan müzik ders kitabının içerik bakımından incelenmesi ve öğretmen görüşlerine dayalı olarak değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eğitimi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YAĞMUR EZGİ GÖKTAŞ

Danışman: Ali Ayhan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada özel eğitim uygulama okullarında okutulan müzik ders kitaplarının içerik, dil ve anlatım, görsel, düzen, tasarım açısından doküman analizi yapılmıştır. Doküman analizi yapıldıktan sonra müzik ve oyun ders kitabının içeriğine yönelik müzik öğretmenlerinden görüş alınmıştır. Müzik ders kitabı ile ilgili öğretmen görüşleri alınarak var olan sorunların tespitinin yapılması ve bu sorunlara yönelik çözüm önerilerinin sunulması amaçlanmıştır. Araştırmada resmi özel eğitim uygulama okullarındaki (III. kademe) Orta-ağır zihinsel engeli ve otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilerin müzik ve oyun derslerinde ders kitabından daha fazla yararlanıp, kitapta yer alan etkinlikleri düzenli bir şekilde uygulayabilmesine yönelik görüşlerin sunulmasının önemli olduğu düşünülmektedir. Bu araştırma nitel araştırma türlerinden doküman analizi ve durum araştırma deseniyle oluşturulmuştur. 2023 2024 Eğitim-Öğretim yılında Ankara ili ve ilçelerinde yer alan özel eğitim uygulama okulunda (III. kademe) görev yapan müzik öğretmenleri araştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır. Çalışmada amaçsal örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada çalışma grubuna sorulan yarı yapılandırılmış görüşme sorularıyla özel eğitim uygulama okulu (III. kademe) müzik dersi kitaplarının içerik yönünden görüşlerinin alınması sağlanmıştır. Veriler, müzik öğretmenleri ile birebir görüşmeler halinde, telefon ya da internet aracılığıyla alınmıştır. Araştırmada veriler toplandıktan sonra içerik analizi yapılmıştır. Çalışma grubundan elde edilen veriler frekans, kod ve kategori şeklinde tablolar halinde sunulmuştur. Araştırmanın sonuçlarına göre, Müzik ve Oyun ders kitabının beş öğrenme alanına göre yapılandırıldığı, öğrencilerin bilişsel ve duyuşsal gelişimlerini destekleyecek çeşitli etkinliklerle büyük ölçüde donatılmış olduğu, bazı etkinliklerin öğrencilerin gelişim düzeylerine uygun olmadığı. Tasarım açısından işlevsel olduğu, dil anlatım açısından genel olarak anlaşılır, ifadelerin yer aldığı, bazı görsellerin öğrencinin seviyesine uygun hale getirilmesi gerektiği görülmüştür. Müzik öğretmenleri, müzik ve oyun ders kitabını görsel tasarım, teknolojik içerik ve öğrencilerin seviyesine göre yeterli bulmadıklarını, öğretim programına uygun hareket etmediğini, kitapta yer alan eserleri derslerinde çok az kullandıklarını ve görsellerin daha anlaşılır olması gerektiğini ifade etmişlerdir.