İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programının 21. Yüzyıl Becerilerini Destekleme Düzeyine İlişkin Öğretmen Görüşleri


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERKAN DENİZ

Danışman: Eyüp İzci

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin görüşlerine göre İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı okuma öğrenme alanının 21. yüzyıl becerilerini destekleme düzeyini belirlemektir. Araştırmadaki veriler araştırmacı tarafından geliştirilen "Türkçe Dersi Öğretim Programının 21. Yüzyıl Becerilerini Destekleme Düzeyine Yönelik Algı Ölçeği" ile elde edilmiştir. Ölçek geliştirilirken açımlayıcı faktör analizi yapılmış ve ölçeğin toplam varyansın % 82,247'sini açıklayan üç alt boyuta sahip olduğu görülmüştür. Doğrulayıcı faktör analiziyle elde edilen uyum indekslerinin istenilen sınırlar içerisinde olduğu görülmüş ve bulunan değerler modelin gözlenen yapıya uygun olduğunu doğrulamıştır. Ölçeğin bütününe ilişkin hesaplanan Cronbach Alfa iç tutarlık katsayısının .99 olduğu tespit edilmiştir. 55 maddeden oluşan beşli likert tipi ölçek, oransız küme örnekleme yöntemiyle seçilmiş olan ve 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Malatya'da görev yapan 505 sınıf öğretmenine uygulanmıştır. Verilerin normal dağılım gösterdiği belirlendiğinden analiz sürecinde parametrik testlerden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda sınıf öğretmenlerinin görüşlerine göre İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programının yaşam ve kariyer becerilerini yüksek düzeyde; öğrenme ve yenilik becerilerini yüksek düzeyde; bilgi, medya ve teknoloji becerilerini ise orta düzeyde desteklediği görülmüştür. Öğretmen görüşlerinin cinsiyet değişkenine göre ölçeğin tüm alt boyutlarında anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Yaşam ve kariyer becerileri ile öğrenme ve yenilik becerilerinde erkek öğretmenler lehine; bilgi, medya ve teknoloji becerilerinde ise kadın öğretmenler lehine anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Eğitim düzeyi değişkenine göre öğretmen görüşlerinin sadece bilgi, medya ve teknoloji becerileri alt boyutunda lisansüstü eğitim almış olan öğretmenler lehine anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır. Çalışılan yerleşim birimi değişkenine göre öğretmen görüşlerinin ölçeğin alt boyutlarında anlamlı farklılık göstermediği belirlenmiştir. 21. yüzyıl becerileri farkındalık düzeyi değişkenine göre öğretmen görüşlerinin yaşam ve kariyer becerileri, öğrenme ve yenilik becerileri ile bilgi, medya ve teknoloji becerileri alt boyutlarında anlamlı olarak farklılaştığı görülmüştür. Eğitim verilen sınıf düzeyi değişkenine göre öğretmen görüşlerinin sadece bilgi, medya ve teknoloji becerileri alt boyutunda 1. sınıf ve 3. sınıf arasında 1. sınıf lehine, 1. sınıf ve 4. sınıf arasında 1. sınıf lehine, 2. sınıf ve 4. sınıf arasında 2. sınıf lehine anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Öğretmenlerin mesleki kıdemleri ile yaşam ve kariyer becerileri ortalama puanları arasında ve mesleki kıdemleri ile öğrenme ve yenilik becerileri ortalama puanları arasında negatif yönlü zayıf bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin mesleki kıdemleri ile bilgi, medya ve teknoloji becerileri alt boyutundan aldıkları ortalama puanları arasında pozitif yönlü zayıf bir ilişki olduğu ve mesleki kıdemleri ile ölçeğe ilişkin ortalama puanları arasında anlamlı ilişkinin bulunmadığı görülmüştür. Araştırmanın sonuçlarından hareketle gerek mevcut öğretim programları revize edilirken gerekse de yeni öğretim programları geliştirilirken bilgi, medya ve teknoloji becerilerine ilişkin kazanımlara daha fazla yer verilmesi önerilmektedir.