Lisans müzik öğrencilerinin farklı müzik türlerine yönelik duygusal algıları üzerine bir değerlendirme


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eğitimi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜBRA MERCAN

Danışman: Ali Ayhan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, lisans düzeyinde müzik eğitimi alan öğrencilerin, farklı müzik türlerine yönelik duygusal algılarını inceleyerek, onların çok yönlü müzikal kimlikler geliştirmelerine katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Farklı kültürel yapılar içinde şekillenen müzik türleri, bireylerin duygusal algıları üzerinde çeşitli etkiler yaratmak açısından önem taşımaktadır. Müzik sadece bir sanat formu olmanın ötesinde, bireylerin duygusal dünyasını etkileyen güçlü bir iletişim aracı haline gelmiştir. Bu bağlamda, Barok, Klasik, Romantik, Türk Sanat Müziği, Türk Halk Müziği, Arabesk, Pop, Rap, Rock, Mehter ve Eğitim Müziği gibi çeşitli türlerin üniversite öğrencilerinde oluşturduğu duygusal tepkiler kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Araştırma, hem nicel hem de nitel veri toplama tekniklerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem yaklaşımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nicel veriler; her bir türe ait bir müzik eseri dinletilerek, öğrencilerde uyandırdığı duygular 10 maddelik 5'li Likert tipi anket aracılığıyla geliştirilen ve farklı tonal yapılardaki müzik örneklerinin dinletilmesinden sonra uygulanan çoktan seçmeli sorularla elde edilmiştir. Nitel veriler ise, öğrencilerin her müzik parçasına verdikleri tepkileri ve duygusal yorumlarını daha ayrıntılı biçimde ifade etmelerine imkân tanıyan açık uçlu sorular yoluyla elde edilmiştir. Elde edilen veriler, betimsel istatistikler ile çözümlenmiş ve nicel bulgular grafikler ve tablolar halinde sunulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre, öğrencilerin farklı müzik türlerine verdikleri duygusal tepkilerin belirgin şekilde farklılaştığını ortaya koymuştur. Majör tonlu ve ritmik eserler daha çok neşe ve enerji gibi olumlu duyguları tetiklerken; minör ve makamsal yapılar hüzün ve melankoli gibi duygularla ilişkilendirilmiştir. Nitel bulgular, bireysel farklılıkların öğretim sürecinde dikkate alınması gerektiğini vurgulamış; genel olarak müzik eğitiminin teknik becerilerin yanı sıra duygusal farkındalık ve ifade becerilerini de kapsaması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.