Türkiye'de tarımsal teşviklerin makroekonomik etkilerinin analizi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat (Dr), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FİLİZ ÖZTÜRK

Danışman: Levent Gökdemir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tarım, ekonominin temel taşlarından biridir ve bir ülkenin kalkınmasında önemli bir rol oynamaktadır. Bu nedenle, tarım sektörünün sürdürülebilirliği ve verimliliği, genel ekonomik sağlığı etkileyebilir. Tarım ekonomilerde, gıda tedariki, istihdam ve dış ticaret dengesini sağlama, ekonomik büyümeye katkı, sanayi için hammadde sağlama, kırsal kalkınmaya etkisi, biyo-çeşitliliğin korunması gibi noktalarda katkı sağladığından önemli rolü olan bir sektördür. Tarım sektöründe arz ve talep esnekliğinin düşük olması gibi ekonomik, sosyal ve yapısal bir dizi güçlüklerle karşı karşıya olduğundan dolayı devlet desteğine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada Türkiye ekonomisi için tarımsal desteklerin önemi Fourier temelli ekonometrik analiz yöntemleri ile test edilmiştir. Türkiye'de uygulanan tarımsal destek politikalarının Türkiye ekonomisinin temel makroekonomik göstergeler üzerindeki etkileri gelişmiş makroekonometrik yöntemler ile ölçülmesi amacıyla 1986 – 2021 yılları arasındaki OECD verileri kullanılmıştır. Makroekonomik değişkenler olarak ekonomik büyüme, işsizlik, enflasyon ve cari denge modele dahil edilmiş, tarımsal destek göstergeleri olarak da toplam tarımsal destekler ile üreticilere verilen tarımsal destekler ayrı ayrı modellenmiştir. Çalışmanın sonucunda hem toplam tarımsal destekler hem de üretici destekleri ekonomik büyümeyi desteklemektedir. Bununla birlikte iki desteğinde ekonomik büyüme üzerindeki etkisinin oldukça zayıf olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: tarım teşvikleri, büyüme, fourier ARDL