Merkezi Olarak FGF21 Uygulamasının Hipotalamus-Hipofiz-Tiroid Aksı ve UCP1 Gen İfadesi Üzerine Etkilerinin Araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoloji (Dr), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ümit Yılmaz

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SÜLEYMAN SANDAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Fibroblast Büyüme Faktörü 21 (FGF21), karaciğer başta olmak üzere yağ doku, iskelet kası ve pankreasta ifade edilen bir proteindir. Enerji homeostazisinin düzenlenmesinde FGF21 ve tiroit hormonlarının benzer etkilere sahip olması FGF21 ile tiroit hormonları arasında muhtemel bir ilişki olabileceğini düşündürmektedir. Bu çalışma intraserebroventriküler (icv) FGF21 uygulamasının hipotalamus-hipofiz-tiroit aksı ve enerji metabolizması üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yapıldı. Materyal ve Metot: Çalışmada 30 adet Wistar Albino cinsi erkek sıçan kullanıldı ve sıçanlar 3 gruba ayrıldı (n=10). Kontrol grubundaki sıçanlara herhangi bir işlem uygulanmadı. Uygulama grubundaki sıçanlara 7 gün süreyle FGF21 (0.72µg/gün), sham grubundakilere ise FGF21' in çözücüsü (yapay BOS) icv olarak infüze edildi. Deney süresince hayvanların vücut ağırlıkları ve yem tüketimleri günlük olarak takip edildi. 7. gün sonunda hayvanlar dekapite edilerek beyin, kan, beyaz ve kahverengi yağ dokuları toplandı. Hipotalamus dokusundan TRH mRNA düzeyi, beyaz ve kahverengi yağ dokulardan da eşleşme bozucu protein 1 (UCP1) mRNA düzeyi RT-qPZR ile, serum T3 ve T4 düzeyleri de ELISA ile belirlendi. Bulgular: Gruplar hipotalamik TRH mRNA ifadesi, serum T3 ve T4 düzeyleri bakımından kıyaslandığında FGF21 uygulamasının sham ve kontrol grubuna göre istatistiksel olarak TRH mRNA ifadesini (p<0.05), serum T3 (p<0.05) ve T4 (p<0.001) seviyelerini artırdığı gözlendi. FGF21 infüzyonunun sham ve kontrol grubuna göre beyaz yağ dokuda UCP1 mRNA seviyesini anlamlı şekilde artırdığı (p<0.05), kahverengi yağ doku UCP1 mRNA seviyesini ise değiştirmediği tespit edildi. Grupların vücut ağırlığı ve yem tüketimi bakımından karşılaştırılmasında FGF21 infüzyonunun yem tüketimini artırdığı buna karşın vücut ağırlığını azalttığı belirlendi (p<0.05). Sonuç: Çalışma sonuçlarımız icv FGF21 uygulamasının hipotalamus-hipofiz-tiroit aksı üzerinden beyaz yağ dokuyu etkilediğini, gıda alımını artırmasına karşın vücut ağırlığında artışa sebep olmadığını gösterdi.