Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DUYGU ÖZELÇİ
Danışman: Emel Yiğit
Özet:
Bu araştırmada, in vitro ortamda çoğaltılan Morus nigra L. Ekşi kara çeşidinde kuraklık stresine karşı MEL’in cevabı araştırıldı. PEG, bulunduğu ortamın ozmotik potansiyelini etkilemek sureti ile bitkilerde su alınımı üzerinde önemli etkiye sahip olan bir kimyasaldır. Bu nedenle araştırmamızda PEG ile -1.5 MPa’lık kuraklık stresi oluşturuldu. Kuraklık stresinin uygulandığı gruba karşı MEL ve kuraklık stresi uygulanan gruplarda karşılaştırmalı olarak strese cevapta oluşturulan bazı biyokimyasal ve fizyolojik yanıtlar araştırıldı.
Bitkilerin in vitro çoğaltımında MS besi ortamı ve eksplant olarak nodal tomurcuklar kullanıldı. Kültür başlatma ve sürgün çoğaltımı için uygun olan 6-Benzilaminopürin (BAP) konsantrasyonu ve köklenmeyi sağlamak için en elverişli Indol-3-Bütirik Asit (IBA) konsantrasyonu çok sayıda deneme ile araştırıldı. Kültürü başlatma aşaması için 0.75 mg/L BAP, 0.01 mg/L IBA, 0.2 mg/L GA3; sürgün çoğaltımı için 1 mg/L BAP, 0.01 mg/L IBA, 0.2 mg/L GA3 ve köklenme için 1.5 mg/L IBA eklenmesinin en uygun konsantrasyonlar olduğu saptandı. In vitro’da bitkicikler 3-4 haftada köklendi ve köklenme oranı %95 olarak saptandı. Haziran ayında başlatılan kültürler %91 sürme ve %8.67 kontaminasyon oranı ile daha başarılı bulundu.
Kuraklık stresi koşullarında M. nigra bitkisine eksojen MEL uygulamasının antioksidan kapasite ve pigment sistemi üzerinde etkili olduğu ve antioksidan enzimleri düzenleyerek bitki savunmasına önemli katkı sağladığı saptandı. Bununla birlikte; MEL ve stresin uygulandığı gruplarda GSH içeriği, toplam fenol ve prolin birikiminin artmasına neden oldu. İçsel MEL miktarının gruplar arasındaki değişimi kuraklık stresine cevapta MEL’in uygulandığı grupta 10. ve 15. günde daha yüksek gözlendi.
Kuraklık stresi uygulanmış melatoninli ve melatoninsiz ortamlar arasında belirlenen parametreler karşılaştırılmış ve MEL’in stres toleransındaki etkisi ortaya konmuştur. Bu çalışmamızın, M. nigra ve kuraklık stresi konusunda yapılacak diğer çalışmalara referans sağlamanın yanı sıra, karadut yetiştiriciliğinin gelişmesine de katkı sağlayacağı düşünülmektedir.