Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli İlkokul Öğretim Programlarındaki Eğilimlerin Kazandırılmasına Yönelik Öğretmen Görüşleri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Fatih Özbaş
Danışman: Mustafa Akdağ
Özet:
Amaç: Bu araştırmada Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli İlkokul
öğretim programlarında yer alan eğilimlerin öğrenme öğretme sürecinde
öğrencilere kazandırılmasına ilişkin öğretmen görüşleri değerlendirildi.
Materyal ve Metod: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli İlkokul
öğretim programlarında yer alan eğilimlerin öğrencilere kazandırılmasına
yönelik öğretmen görüşleri; karma araştırma yönteminin eş zamanlı çeşitleme
(triangulation) desenine göre değerlendirilmiştir. Araştırmanın evreni Akdeniz
Bölgesi’nde görev yapan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Örneklem ise
tabakalı küme örnekleme yöntemi ile belirlenen 500 sınıf öğretmeninden
oluşmaktadır. Araştırmanın nicel verileri araştırmacı tarafından geliştirilen
“Eğilimlerin Kazandırılmasına İlişkin Öğretmen Algı Ölçeği” ile elde edilmiş
olup; nitel veriler ise araştırmacı tarafından oluşturulan “Eğilimlerin
Kazandırılmasına İlişkin Öğretmen Görüşme Formu” aracılığı ile elde edilmiştir.
Bulgular: Araştırmanın nicel bulguları; eğilim, benlik
eğilimi, sosyal eğilim ve entelektüel eğilimlerin öğrencilere kazandırılmasına
ilişkin öğretmen algıları, hizmet içi eğitim alan öğretmenler lehine yüksek
bulunmuştur. Benlik eğilimlerine ilişkin öğretmen algıları cinsiyet değişkeni
açısından erkek öğretmenler lehine yüksek bulunurken, 11-20 yıl arasında hizmet
süresi olan öğretmenler lehine daha düşük bulunmuştur. Sosyal eğilimlerin
kazandırılmasına ilişkin 4. sınıf öğretmenlerinin 3. sınıf öğretmenlerine göre
algıları daha yüksek bulunmuştur. Nitel bulgular; öğretmenlerin programı
eğilimleri desteklemesi açısından güçlü bulduğu; ancak, evrak yükünün fazla
olduğu, okulların altyapı olarak yetersiz kaldığı, eğilimleri ölçme
değerlendirmede avantaj sağlayabilecek alternatif ölçme değerlendirme
tekniklerinin geliştirilmesi gerektiği bulunmuştur. Ayrıca ders kitaplarının
eğilimleri destekleyecek şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiği, ailelerin
eğilimleri desteklemesi, öğretmenlerin nitelikli hizmet içi eğitim almaları ve
yeni bir merkezi sınav sistemi geliştirilmesi gerektiği bulunmuştur.
Sonuç: Eğilimlerin kazandırılmasına ilişkin öğretmen
algılarının genel anlamda benzer düzeyde olduğu; ancak eğilimlerin
kazandırılabilmesi ve programın işlerliğinin artması için bazı yapısal
problemlerinin çözülmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Eğilimler, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli
İlkokul Öğretim Programları, İlkokul Öğretmenleri, Öğretmen Görüşleri