Lise öğrencilerinin duygusal zekâ ile ahlaki olgunluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YUNUS KABA

Danışman: Cemil Oruç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, lise öğrencilerinin duygusal zekâ ile ahlaki olgunluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, öğrencilerin duygusal zekâ ve ahlaki olgunluk düzeyleri ile önceden belirlenmiş olan bazı demografik değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek çalışmanın temelini oluşturmaktadır. Çalışma nicel bir çalışmadır ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma evrenini Malatya merkez ilçelerinde (Battalgazi-Yeşilyurt) öğrenim görmekte olan 10. ve 12. sınıf ortaöğretim öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, Ay (2020) tarafından geliştirilen "Ahlaki Olgunluk Ölçeği", ve Tatar, Tok ve Saltukoğlu (2011) tarafından Türkçe'ye uyarlanması yapılmış "Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği" ile toplanmıştır. Toplanan verilerle, frekans ve yüzde değerleri, normallik testleri, t-testi, anova, korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır. Çalışma sonucunda, öğrencilerin duygusal zekâ düzeyleri ile ahlaki olgunluk düzeyleri arasında orta düzeyde ve pozitif yönde bir ilişki tespit edilmiştir. Bu iki değişken arasında yapılan regresyon çalışmasında ise pozitif yönde ve zayıf bir ilişki görülmüştür. Ayrıca, öğrencilerin duygusal zekâ düzeyleri ile onların yaş, sınıf ve lise türleri arasında anlamlı bir farklılık görülmezken, cinsiyet, yaşanılan yer, ailenin gelir durumu, anne-baba tutumu, akademik başarı ve sosyal ilişkilerdeki mutluluk derecesi arasında farklılıkların olduğu tespit edilmiştir. Aynı şekilde, öğrencilerin ahlaki olgunluk düzeyleri ile onların yaş, sınıf, lise türleri ve ailelerinin ekonomik durumları arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı görülürken, cinsiyet, yaşanılan yer, anne-baba tutumu, akademik başarı ve sosyal ilişkilerdeki mutluluk derecesi arasında farklılıkların olduğu görülmüştür.