Lavanta yağının benign prostat hiperplazili hastaların ameliyat öncesi yaşam bulguları ve kaygı düzeyine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik (Yl), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HASAN GENÇ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SERDAR SARITAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma, lavanta yağının benign prostat hiperplazili hastaların ameliyat öncesi yaşam bulguları ve kaygı düzeyine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Araştırma ön test-son test kontrol gruplu yarı deneme modeli olarak, Malatya Devlet Hastanesi (MDH) üroloji kliniğinde Ocak 2016 – Ocak 2017 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini; MDH Üroloji Kliniğinde yatan araştırmaya alım kriterlerine uyan benign prostat hiperplazili (BPH) yetişkin hastalar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise; yapılan güç analizine göre belirlenen ve olasılıksız örnekleme yöntemiyle seçilen 110 hasta (55 deney, 55 kontrol) oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak Hasta Tanıtım Formu, Hasta İzlem Formu ve Durum Kaygı Ölçeği (DKÖ) kullanılmıştır. Hastaya ait bilgiler hasta tanıtım formuna, hastanın araştırmacı tarafından ölçülen yaşam bulguları sistolik kan basıncı (SKB), diyastolik kan basıncı (DKB), nabız, solunum ve oksijen satürasyonu (SPO2) hasta izlem formuna kaydedilmiş ve hastaların kaygı seviyesi DKÖ ile belirlenmiştir. Deney grubundaki hastalara ilk olarak hasta tanıtım formu, DKÖ ve hasta izlem formu uygulanmış ve sonra en az 5 dk (ort: 5-10 dk) süreyle lavanta yağı koklatılmıştır. Lavanta yağı koklatma işleminden 20 dk sonra DKÖ ve hasta izlem formu tekrar uygulanılmıştır. Kontrol grubuna ise; hasta tanıtım formu ve hasta izlem formu, DKÖ uygulanmış ve en az 20 dakika (ort: 20- 25) sonra DKÖ ve hasta izlem formu tekrar uygulanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistik, ki-kare ve t testi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma kapsamında; deney grubunun durumluk kaygı ön test puan ortalaması 65.07±6.24 iken aromaterapi sonrası 26.60±7.47'e düşmüş. Kontrol grubunda ise durumluk kaygı ön test puan ortalaması 66.29±4.20 iken aromaterapi sonrası 63.50±2.94'e düşmüştür. Deney grubu ile kontrol grubu karşılaştırıldığında fark istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Aromaterapi öncesi ve sonrası yaşam bulgularındaki değişim incelendiğinde ise deney grubundaki bireylerin SKB ortalaması 127.54±20.27 iken, aromaterapi sonrası 124.36±16.27'ye solunum sayısı ortalaması 21.85±2.51 iken, aromaterapi sonrası 20.54±3.09'a düşmüş, SPO2 ortalaması ise 93.63±1.89 iken aromaterapi sonrası 94.09±1.54'e yükselmiş ve ölçümler arasındaki fark istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Yaşam bulgularının diğer değişkenleri olan DKB ve nabız değerlerinde ise deney grubunda normal sınır aralığında düşüşler saptanmış ancak istatistiksel olarak önemsiz bulunmuştur. Sonuç: Araştırmada elde edilen bulgulardan lavanta yağı inhalasyonun BPH'lı hastaların ameliyat öncesi kaygı düzeyini azalttığı ve yaşam bulgularına etkisi olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Aromaterapi, Benign prostat hiperplazi, Hemşirelik, Kaygı, Lavanta yağı