Türkiye'de doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının gelişmekte olan ülkeler çerçevesinde değerlendirilmesi:Ampirik bir analiz
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat (Dr), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2007
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET OZAN SARAY
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ALİ ŞEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dogrudan yabancı sermaye yatırımları dıs finansman kaynakları içerisinde en güvenilir ve en kalıcı olanıdır. lk örneklerine yirminci yüzyılın baslarında rastlanılan bu yatırımların asıl gelisimi kinci Dünya Savası'nın bitimi sonrası olmustur. Dogrudan yabancı sermaye yatırımları, 1980'lerden itibaren ise özellikle gelismekte olan ülkeler için en önemli dıs finansman kaynagı olmustur. Tasarruf yetersizligi, issizlik, ödemeler bilançosu açıkları ve dısarıdan teknoloji temini gibi sıkıntılar yasayan gelismekte olan ülkeler için daima gündemde tutulmustur. Bu nedenle hem gelismis hem de gelismekte olan ülkeler, dogrudan yabancı sermaye yatırımlarını kendi ülkelerine çekmek için çaba sarf etmektedirler. Türkiye'de ise Cumhuriyetin ilk yıllarında duyulan sermaye sıkıntısı ve hedeflenen kalkınma düzeyinin yakalanabilmesi için dogrudan yabancı sermaye yatırımları gündeme alınmıstır. Fakat 1929 Ekonomik Bunalımı ve kinci Dünya Savası'nın agır kosulları nedeniyle bu yatırımlardan yeterince faydalanılmamıstır. Savas sonrasında ise Türkiye de, dünyadaki egilimi takip etmis ve seçimini dogrudan yabancı sermaye yatırımını çekecek politikalar yönünde kullanmıstır. Bu amaçla 1954 yılında dünyanın en liberal dogrudan yabancı sermaye yatırımı kanunlarından biri yasalasmıstır. Fakat bu alandaki lider ülkelerle kıyaslanınca bu kanunun da ülkeye yeterli miktarda yatırım getirmedigi söylenilebilir. Türkiye'deki asıl degisim ise ekonomi politikalarının birçogunun liberallestirildigi 1980 yılı sonrasında yasanmıstır. Dogrudan yabancı sermaye yatırımlarının belirleyicilerine ve ev sahibi ülkelere olan etkilerine bakıldıgında gelismis ülkelerin bu yatırımlardan daha fazla fayda sagladıgı görülmektedir. Ayrıca dogrudan yabancı sermaye yatırımları çogunlukla gelismis ülkelerin kendi aralarında yapılmaktadır. Türkiye ise dogrudan yabancı sermaye yatırımlarından son birkaç yıl hariç olmak üzere yeteri kadar yararlanamamıstır ve yeterli miktarda dogrudan yabancı sermaye yatırımı çekememistir. Fakat Türkiye'ye gelen dogrudan yabancı sermaye yatırımları ile ilgili yapılan ampirik analizde dogrudan yabancı sermaye yatırımlarının ekonomik büyümeye incelenen diger gelismekte olan ülkelere nazaran daha fazla katkı yaptıgı ortaya çıkmıstır.