Müslüman gençlerde soyut dini düşünce gelişimi: Ronald Goldman'ın dini düşünce gelişim kuramı temelinde bir incelenme

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BEYZANUR SOYLU

Danışman: Cemil Oruç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, Jean Piaget'nin bilişsel gelişim kuramından hareketle Ronald Goldman'ın dini gelişim kuramı çerçevesinde, Müslüman gençlerde dini düşüncenin gelişimsel özelliklerini incelemektir. Araştırma, katılımcıların dini kavramları yaş ve zihinsel gelişim düzeylerine bağlı olarak nasıl anlamlandırdıklarını ortaya koymayı hedeflemektedir. Nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desenin kullanıldığı bu çalışmada, 14-18 yaş aralığında bulunan ve Malatya ilindeki farklı lise türlerinde (Fen Lisesi, Anadolu Lisesi, İmam Hatip Lisesi, Proje İmam Hatip Lisesi, Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Spor Lisesi) öğrenim gören öğrenciler çalışma grubu olarak belirlenmiştir. Amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme tekniği ile belirlenen 24 öğrenciyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, dini düşüncenin gelişiminde hem bireysel hem de çevresel faktörlerin belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle aile yapısı ve okulda verilen din eğitiminin, öğrencilerin dini kavramları anlama düzeylerinde etkili olduğu görülmüştür. Bazı öğrenciler dini kavramlara sezgisel ve somut bir bakış açısıyla yaklaşırken, bazıları kavramları daha ilişkisel, bütüncül ve anlam odaklı biçimde değerlendirmişlerdir. Sonuç olarak, soyut dini düşüncenin Müslüman gençler arasında çoğunlukla geliştiği görülmüştür.