Toplumsal cinsiyet eşitsizliği kuramı: Türkiye'de kadın emeğinin etkinlik çözümlemesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat (Dr), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Barış AYTEKİN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İRFAN KALAYCI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Toplumsal cinsiyet eşitsizliği sorunu, dünyada olduğu gibi Türkiye'de de önemli bir sorundur. Sosyal, kültürel veya siyasal alanda cinsiyet eşitsizlikleri olarak ortaya çıkan bu sorun özellikle ekonomik alanda daha yoğun olarak yaşanmaktadır. Bu açıdan kadın emeğinin ekonomik katılımcılık ve gelir düzeyinin düşüklüğü, eğitim olanaklarındaki yetersizlikler, verimliliği az olan sektörlerde çalışma yoğunluğu, kayıtdışı çalışmanın yaygınlığı ve beşeri sermaye boşluğu toplumsal cinsiyet eşitsizliği sorununun ekonomik alanda ortaya çıkan önemli çıktıları olmaktadır. Ekonomik alanda cinsiyete bağlı olarak ortaya çıkan bu eşitsizlikler, kadın emeğinin etkin kullanılmasını engelleyerek Türkiye'de, ekonomik büyüme, bölgesel kalkınma ve gelir dağılımı, sürdürülebilir istihdam ve kamu finansmanı vb alanlarda önemli makroekonomik sorunlara neden olmaktadır. Diğer yandan, bu sorun nedeniyle bir özel üretim faktörü olarak kadın emeğinin optimal kullanılması da sağlanamamaktadır. Bu çalışmanın amacı, toplumsal cinsiyet eşitsizliği sorunu ile karşı karşıya olan Türkiye'de cinsiyet eşitsizliği ile kadın emeğinin etkinliği arasındaki ilişki düzeyinin belirlenmesidir. Ayrıca, bu sorunun sosyoekonomik yapıyı etkileme kanallarının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bunun sonucunda, bu sorunun çözümüne yönelik olarak uygulanacak politikaların seçimine katkı sağlaması da sağlanacaktır. Çalışmada, tarihsel, betimsel ve bağıntısal modeller kullanılmıştır. Özellikle doğurganlık ve bağımlı nüfus oranı, yüksekokul eğitim düzeyi, ekonomik katılımcılık vb değişkenler ile toplumsal cinsiyet eşitsizliği düzeyi arasındaki ilişki yapısının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bulgulara göre, Türkiye'de ekonomik katılımcılık boşlukları, beşeri sermaye yetersizliği öne çıkan eşitsizlik alanları söz konusudur. Diğer yandan kadın emeğinin etkinlik sorunu sosyal ve ekonomik yapıyı çeşitli kanallar aracılığıyla etkilemektedir. Bu sebeple cinsiyet eşitsizliği sorununun çözümlenebilmesi ve sürdürülebilir bir büyüme için kadın emeğinin etkin kullanılabilme olanakları sağlanmalıdır. Anahtar Sözcükler: Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği, Kadın Emeği, EkonomikKatılımcılık, Sürdürülebilir Büyüme.