Streptozotosin ile diyabet oluşturulmuş sıçanlarda Duloksetin'in sinir sistemi üzerine koruyucu ve tedavi edici etkileri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Anatomi (Dr), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞEGÜL KISAOĞLU

Danışman: ONURAL ÖZHAN, EVREN KÖSE

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Diyabetin neden olduğu bilişsel ve motor fonksiyon bozukluklarına karşı duloksetin'in koruyucu ve tedavi edici etkilerini araştırmaktır. Materyal ve metot: Çalışmada 44 adet Spraque-Dawley cinsi sıçan kullanıldı. Sıçanlar kontrol, DM, DM+DLX ve DLX+DM olmak üzere 4 gruba ayrıldı. 21 gün boyunca kontrol grubundaki sıçanlara DLX taşıt çözücüsü, DM+DLX ve DLX+DM gruplarındaki sıçanlara ise 30 mg/kg DLX gavajla verildi. Ardından davranış ve ağrı testleri yapıldı. Prefrontal korteks, hipokampus ve siyatik sinir dokularından ELİSA yöntemiyle oksidatif stres, inflamasyon ve nörotrofik faktörlere ilişkin parametre düzeyleri ölçüldü. Histopatolojik değerlendirme için Hematoksilen-Eozin yöntemi, immünohistokimyasal analizler için Kaspaz-3 immünreaktivitesi değerlendirildi. Bulgular: DM grubunda kontrol grubuna kıyasla platformun bulunduğu alanda geçirilen sürenin azaldığı, DLX uygulanan gruplarda ise artış eğiliminde olduğu görüldü. Hot plate ve tail flick testinde DM grubunda tepki süresi artarken, DLX uygulanan gruplarda azalma eğiliminde olduğu izlendi. Rotarod ve accelerod testinde DM grubunda silindir üzerinde kalış süresinin azaldığı, DLX uygulanan gruplarda değişmediği görüldü. DM grubunda MDA, TOS, Nf-kB, TNF-a, IL-1B seviyeleri artış gösterirken, SOD, GSH, TAS, NGF ve BDNF seviyelerinin azaldığı belirlendi. DLX uygulanan gruplarda MDA, TOS, Nf-kB, TNF-a, IL-1B seviyelerinin azaldığı, SOD, GSH, TAS, NGF ve BDNF seviyelerinin arttığı görüldü. DM grubunda Kaspaz-3 immünreaktivitesinin arttığı, DLX uygulanan gruplarda ise azaldığı gözlemlendi. Sonuç: Elde edilen bulgular, DLX'in diyabete bağlı nörodejeneratif süreçlerde oksidatif stresin baskılanması, inflamatuvar yanıtın azaltılması, nörotrofik düzeylerin düzeltilmesi aracılığıyla koruyucu ve tedavi edici roller üstlenebileceğine işaret etmektir. Ancak bu etkilerin bir kısmının istatistiksel olarak eğilim düzeyinde kaldığı görüldü. Anahtar Kelimeler: Davranış ve ağrı testleri, Diyabet, Duloksetin, Hipokampus