N-heterosiklik karben katalizli aminasyon

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya Mühendisliği (Dr), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MURAT KALOĞLU

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İSMAİL ÖZDEMİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Geçiş metalleri için N-heterosiklik karbenlerin ligant olarak kullanımı son yıllarda oldukça yaygın hale gelmiştir. Bu ligantlar ile sentezlenen kompleksler metatez, furan oluşumu, polimerizasyon, hidrosilasyon, hidrojenasyon ve eşleşme reaksiyonlarında oldukça iyi katalitik aktivite göstermektedir. Metal-NHC kompleksleri benzerleri olan metal-fosfin komplekslerine oranla daha kararlı ve kokusuzdur. Ayrıca çoğu kimyasal reaksiyonda 100 ile 1000 kat arasında daha fazla aktivite gösterdiği bilinmektedir. N-heterosiklik karbenler, benzerleri olan fosfin ligantlarından daha iyi kimyasal davranış sergilemeleri, kolay sentezlenebilir olmaları, toksit olmamaları ve fosfinlere alternatif olarak kullanılmaları gibi sebeplerden dolayı homojen kataliz kimyasına yenilik getirmiştir. Bu gibi özellikleri nedeniyle N-heterosiklik karbenler endüstriyel, kimyasal ve farmasötik gibi birçok farklı sahada uygulama alanı bulmuştur. Geçiş metal katalizli çapraz eşleşme reaksiyonları ile karbon-heteroatom bağ oluşumu son yıllarda ilgi çeken önemli konulardan biri olmuştur. Aromatik C-N bağlarının oluşumu özellikle farmasötik ve tarımsal kimyada ilgi çeken bileşiklerin sentezlenmesi için çok önemlidir. Bu amaçla tez kapsamında sübstitüye azolyum tuzları sentezlenmiş ve bu tuzların palladyum kompleksleri hazırlanmıştır. Hazırlanan bu karbenlerin C-N bağ oluşumu tepkimelerindeki katalitik aktiviteleri incelenmiştir.