Asidik alüminyum klorür çözeltisinden demirin solvent ekstraksiyonla uzaklaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Maden Mühendisliği (Dr), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MÜCEVHER TURAN
Danışman: Murat Erdemoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yüksek asit konsantrasyonlu çözeltilerde demirin seçici olarak uzaklaştırılması, endüstriyel üretimde önemli bir role sahiptir. Bu tez çalışmasında, asidik alüminyum klorür çözeltisinden demirin solvent ekstraksiyonla uzaklaştırılması araştırılmıştır. Organik faz olarak kerosen içerisinde di 2-etilhekzil fosforik asit (D2EHPA) kullanılmıştır. Yapay çözeltilerde reaksiyon süresi, organik/sulu faz oranı (O/S) hidroklorik asit, D2EHPA, demir, alüminyum, potasyum ve sodyum konsantrasyonlarının demir uzaklaştırma üzerindeki etkileri incelenmiştir. Hidroklorik asit ve D2EHPA konsantrasyonlarının artmasıyla demir uzaklaştırma verimi artmıştır. Yapay çözeltilerde yapılan çalışmalar, klorür konsantrasyonunun demir uzaklaştırma üzerinde etkili olduğunu göstermiştir. Ekstraksiyon adımlarının sayısını belirlemek için yapılan çalışmalar sonucunda McCabe-Thiele diyagramı elde edilmiştir. McCabe-Thiele diyagramına göre; organik/sulu faz oranı (O/S) 1/1 iken, >91% verimle demiri uzaklaştırmak için iki aşamanın gerekli olduğu belirlenmiştir. 2 M HCl yüklü liç çözeltisinde hacimce % 20 D2EHPA konsantrasyonu ve 1/1 organik/sulu faz oranı ile 30 dakika oda sıcaklığında gerçekleştirilen çalışmalarda demir uzaklaştırma % 95,58'e ulaşmıştır. FT-IR spektrumu Fe (III)'ün D2EHPA ile kompleks oluşturduğunu ve sulu fazdan organik faza geçtiğini göstermiştir. Sonuçlar asidik alüminyum klorür çözeltisinden yüksek seçiciliğe sahip D2EHPA kullanımıyla, % 2'den daha az alüminyum kaybı ile demirin başarılı bir şekilde uzaklaştırıldığını göstermiştir. ANAHTAR KELİMELER: Asidik alüminyum klorür çözeltisi, Demir uzaklaştırma, Solvent ekstraksiyon, D2EHPA