Ortaöğretim İngilizce Dersinde Konuşma ve Dinleme Becerisine Yönelik Öğretmen ve Öğrenci Görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YASEMİN YILMAZ
Danışman: Eyüp İzci
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Konuşma ve dinleme becerisi dil öğretiminde kazandırılması hedeflenen temel becerilerdendir. Ortaöğretim bu becerilerin kazanımı için en verimli süreç olarak saptanmıştır. Öğrencilerin hedef dilde sorulanları anlayabilmeleri, iletişim kurabilmeleri, akıcı olarak konuşabilmeleri ve akademik olarak daha başarılı, donanımlı olmaları için bu dönem önemli rol oynamaktadır. Ortaöğretimde hedef dilde konuşma ve konuşulanları anlama bakımından kendini geliştirmiş öğrenci, lisans eğitiminde İngilizce olarak verilen dersleri daha iyi anlamaktadır. Öğrenci yurt dışında eğitimine devam etmek istiyorsa da ortaöğretim süresince konuşma ve dinleme becerisine odaklandığında lisans hayatında daha başarılı olmaktadır. Dolayısıyla ortaöğretimdeki öğretmenlerin öğrencilerin hedef dilde konuşabilmeleri ve ilerleyen zamanlarda yeterli olarak iletişim kurabilmelerini sağlamak için derslerinde bu becerilere odaklanması gerekmektedir. Bunun için öğretmenlerin ilgili yöntem ve teknikleri kullanması ve sınıf ortamını buna göre uyarlaması öğrenciler için yararlı olur. Bu araştırmada, ortaöğretim İngilizce dersinde konuşma ve dinleme becerisine yönelik öğretmen ve öğrenci görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda öğretmen ve öğrenci görüşlerini gerçekçi ve bütüncül bir şekilde ortaya koyarak, konuşma ve dinleme becerisine yönelik detaylı bir tabloyu okuyucuya sunmak amaçlandığından nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada verilerin elde edilmesi amacıyla 2024-2025 eğitim öğretim yılında Malatya ilinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ortaöğretim kurumlarında görev yapan 25 İngilizce öğretmeni ve 35 ortaöğretim öğrencisi çalışma grubuna alınmıştır. Bu çalışmada amaçlı örnekleme yöntemlerinden biri olan maksimum çeşitlilik örnekleme tekniği kullanılmıştır. Araştırmada veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla öğretmenlerle gerçekleştirilen görüşmeler sonucunda toplanmıştır. Elde edilen ham veriler bilgisayar ortamına aktarılarak dökümleri yapılmış ve içerik analiziyle çözümlenmiştir. Nitel bulgulardan elde edilen sonuçlara göre ortaöğretimde öğretmenler konuşma ve dinleme becerisinde drama, eğitsel oyunlar tekniklerinin ve iletişimsel, doğal yöntemin etkili olduğunu belirtmişlerdir. Hazırbulunuşluk, sınıf mevcudu, derste ağırlıklı olarak İngilizce konuşma ilkokuldan itibaren dil eğitiminin başlaması, İngilizce film izleme, şarkı dinleme ve çevrim içi uygulamalar faktörleri de bu becerilerinin de önemli olduğunu vurgulamışlardır. Akıllı tahtanın gerekli olduğunu, öğrencilerin konuşma ve dinleme becerisinin gelişimi ile ilgili uygulamaları kullanmaları için telefon, tablet, bilgisayar ve kulaklık gibi araç ve gereçlerin kullanılmasının dersi verimli hale getireceğini de belirtmişlerdir. Araştırmada İngilizce ders kitabında yer alan konuşma ve dinleme etkinliklerine ilişkin öğretmenlerin olumlu ve olumsuz görüşlere sahip olduğu görülmüştür. Olumlu görüş bildiren öğretmenler etkinliklerin güncel ve konularının dikkat çekici olduğunu; olumsuz görüş belirten öğretmenler de etkinliklerin öğrencinin hazırbulunuşluk düzeyinin üzerinde olduğunu, ses dosyasındaki konuşmacının hızlı olduğu ve bazen anlaşılmadığını ifade etmişlerdir. İngilizce konuşma ve dinleme becerisinin ölçme ve değerlendirilmesine ilişkin olumlu görüş belirten öğretmenler öğrenciyi puan ile güdülediğini, öğrencinin konuşma ve dinlemeye önem vermesini sağladığını; olumsuz görüş belirten öğretmenler de çok zaman aldığını, ezber, not kaygısı, konu yetiştirme telaşına neden olduğunu ve ders saatinin azlığını vurgulamışlardır. Araştırmada ortaöğretim öğrencileri konuşma ve dinleme becerisinde derste ağırlıklı olarak İngilizce konuşma, sınıf gürültüsü, sınıf mevcudu, sınıf içi etkinlikler, İngilizce film izleme, şarkı dinleme, ilkokuldan itibaren dil eğitiminin başlaması ve çevrimiçi uygulamaların etkili olduğunu belirtmişlerdir. Akıllı tahtanın gerekli olduğunu, konuşma ve dinleme becerisinin gelişimi ile ilgili uygulamaları kullanmaları için tablet, telefon ve bilgisayarı kullanmanın ve sınıflarda afiş, sözlük içeren İngilizce kitaplık olmasının dersi verimli hale getireceğini de belirtmişlerdir. Araştırmada İngilizce ders kitabında yer alan konuşma ve dinleme etkinliklerine ilişkin öğrencilerin olumlu ve olumsuz görüşlere sahip olduğu görülmüştür. Olumlu görüş bildiren öğrenciler etkinliklerin güncel ve eğlenceli olduğunu; olumsuz görüş belirten öğrenciler de etkinliklerin hazırbulunuşluk düzeylerinin üzerinde olduğunu, ses dosyasındaki konuşmacının hızlı olduğu ve bazen anlaşılmadığını, zor kelimelerden oluşan metinler olduğunu ifade etmişlerdir. İngilizce konuşma ve dinleme becerisinin ölçme ve değerlendirilmesine ilişkin olumlu görüş belirten öğrenciler kendilerini geliştirdiklerini; olumsuz görüş belirten öğrenciler de strese neden olduğunu, telaffuzda zorlandıklarını ve sınav süresinin azlığını belirtmişlerdir.