TÜRKİYE, ABD VE RUSYA FEDERASYONU'NUN ORTA DOĞU'DA FARKLILAŞAN ÇIKARLARININ BÖLGESEL GÜVENLİĞE ETKİSİ

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi (Yl), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA NUR ÖZDEMİR

Danışman: Gökhan Tuncel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Türkiye, ABD ve Rusya'nın Orta Doğu'da farklılaşan çıkarlarının bölgesel güvenliğe etkisi Suriye ve Libya krizleri üzerinden analiz edilmektedir. Arap Baharı sürecinde iç savaşa sürüklenen Suriye ve Libya'da yaşanan kriz bölgesel ve küresel aktörler arasındaki rekabetin parçası haline gelmiştir. Türkiye, ABD ve Rusya Suriye ve Libya'daki krizlere doğrudan ve dolaylı müdahalelerde bulunarak çatışmaların seyrine yön vermişlerdir. Bu doğrultuda; Türkiye, ABD ve Rusya'nın Suriye ve Libya'ya yönelik politikaları, dış politika stratejilerinin uluslararası sistemden gelen sinyallerin yerel faktörlerin süzgecinden geçerek oluştuğunu öngören neoklasik realizmin metodolojisi doğrultusunda analiz edilmektedir. Türkiye, ABD ve Rusya'nın Suriye ve Libya politikaları analiz edildikten sonra farklılaşan çıkarları tespit edilerek rekabet ve işbirliği alanları ortaya konmaya çalışılmaktadır. Türkiye, ABD ve Rusya'nın Suriye ve Libya'daki farklılaşan çıkarları doğrultusunda rekabet etmelerinin bölgesel güvenliğe etkileri analiz edilmektedir. Çalışmada Türkiye'nin, Suriye ve Libya krizlerine ulusal güvenliğine yönelik tehdit algılamalarından, ABD ve Rusya'nın ise küresel hedefleri doğrultusunda müdahil oldukları tespit edilmiştir. Türkiye, ABD ve Rusya arasında yaşanan çıkar farklılıklarının bu ülkelerde iç savaşın uzamasına ve siyasi istikrarın sağlanamamasına yol açarak bölgesel güvenliği olumsuz etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılarak tarihsel ve betimsel bir metodoloji kullanılmıştır.