Türkiye'nin endüstri içi ticaretinin belirleyicileri: Temel dış ticaret partnerleri ile panel veri analizi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat (Dr), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET OZAN SARAY
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ALİ ŞEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dış ticarette son dönemde yaşanan gelişmeler geleneksel teorilerin aynı endüstrilerdeki benzer malların dış ticaretini ifade eden endüstri içi ticareti açıklamakta yetersiz kaldıklarını ortaya koymuştur. Geleneksel teoriler daha ziyade farklı endüstriler arasındaki dış ticareti ifade eden endüstriler arası dış ticareti açıklamaktadırlar. Nitekim aynı endüstri içindeki malların iki yönlü dış ticaretini (malların eşanlı ihracat ve ithalatını) açıklayan dış ticaret teorisi endüstri içi ticaret teorisidir. Bu tez çalışmasında Türkiye?nin temel dış ticareti partneri olan ülkeler ile arasındaki Endüstri içi Ticaretin hesaplanması ve belirleyicilerinin analiz edilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda 1992-2011 yılları için Türkiye?nin toplam dış ticaretinde ilk yirmi sırayı oluşturan ülkeler tespit edilmiş ve farklı Endüstri içi Ticaret ölçüm yöntemleriyle (endeksleriyle) bu yıllara ilişkin söz konusu ülkelerle Endüstri içi Ticaret miktarları hesaplanmıştır. Bu hesaplamalar neticesinde Türkiye?nin dış ticaretinde Endüstri içi Ticaretin payının giderek artış gösterdiği tespit edilmiştir. Türkiye?nin temel dış ticaret partneri olarak seçilen yirmi ülkeyle Endüstri içi Ticaretinin belirleyicileri ise 1996 ve 2011 yılları arasındaki dönem için statik ve dinamik panel veri regresyon analizi yöntemleriyle tahmin edilmiştir. Yapılan ekonometrik analizlerde Türkiye?nin Endüstri içi Ticaret belirleyicilerinin ölçek ekonomisi ve piyasa büyüklüğü farklığı, dışa açıklık oranı ve ölçek ekonomisi ve piyasa büyüklüğü benzerliği değişkenleri olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Endüstri içi ticaret, Türkiye, Panel veri modelleri, Dinamik panel veri modelleri