Yerbilimlerinde karara yönelik haritalama için jeoistatistiksel öğrenme

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Maden Mühendisliği (Dr), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İBRAHİM DUMAN

Danışman: Bülent Tütmez

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, jeoistatistiksel ve belirlenimci öğrenme yaklaşımları yerbilimi problemlerine uygulanmıştır. Tez çalışması istatistiksel öğrenme ve mekânsal veri analizinin bileşimi bir yöntem üzerinden gerçekleştirilmiştir. Tez, iki ana başlık altında oluşturulmuştur. İlk başlık altında, zamana ve uzaklığa dayalı jeoistatistiksel öğrenme perspektifinden hareketle yer altı su seviyeleri (YASS) değerlendirilmiştir. İncelenen bir maden sahası ve çevresinde yer alan kuyulara ait YASS değerlerinin uzaklığa bağlı ilişkisi ölçülmüş ve etki alanlarının zamana ve konuma bağlı değişimi analiz edilmiştir. İkinci başlıkta, mesafenin tersi ile ağırlıklandırma (IDW) ve en yakın komşuluk (k–NN) yaklaşımlarına alternatif yeni bir belirlenimci kestirici önerilmiştir. Bütünsel ve bölgesel ölçekte sonuç üreten yeni enterpolasyon yordamı moleküler çizge teorisi yaklaşımından hareketle geliştirilmiştir. İki başlık altındaki deneysel çalışmalar, karar vericiler ve haritalama için uygun çıktılar sunmaktadır. Tez bulguları, başta yer ve çevrebilim olmak üzere farklı disiplinlerde mekânsal ilişkileri kullanarak karar vermeye yardımcı olabilecektir.