Masaj sonrası yapılan ozon sauna uygulamasının egzersize bağlı kas hasarı ve oksidatif stres parametrelerine etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi Ve Spor, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE EDA KINACI

Danışman: Serkan Düz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı masaj ve masaj sonrası yapılan ozon sauna uygulamasının Egzersize Bağlı Kas Hasarı (EBKH) ve oksidatif stres parametrelerine etkisini incelemekti. Materyal ve metot: Çalışmaya 18-25 yaş arasında ulusal derecelere sahip 24 erkek kros koşucusu dahil edildi. Koşucular kontrol (K, N=8), masaj (M, N=8) ve masaj+ozon sauna (MOS, N=8) grubu olarak rastgele 3 eşit gruba ayrıldı. Katılımcılara EBKH oluşturmak amacıyla squat, biceps curl, battle rope, leg curl ve triceps extension hareketinden oluşan akut bir egzersiz protokolü uygulandı. Egzersizler 1-TM'nin %80 şiddetinde 20 saniye uygulama 20 saniye dinlenme (1:1) şeklinde dairesel antrenman formunda 3 set olarak uygulandı. M grubundaki sporculara egzersiz protokolünden hemen sonra tüm vücut masajı yapılırken MOS grubuna ise tüm vücut masajını takiben ozon sauna uygulaması yapıldı. K grubuna egzersiz protokolü dışında herhangi bir uygulama yapılmadı. Tüm katılımcılardan egzersiz protokolü öncesi, egzersiz sonrası, masaj/ozon sauna sonrası, 24, 48 ve 72 saat sonrası olmak üzere 6 defa kan örneği alındı. İstatistiksel analizlerde Kruskal Wallis testi, tekrarlı ölçümlerde ANOVA ve Friedman testleri kullanıldı. Gruplar arasındaki farklılıkları ve etkileşim etkisini incelemek için de benzerlik matrisi olarak Öklid mesafesi ile iki yönlü PERMANOVA kullanıldı. Bulgular: Araştırma sonucunda MOS grubundaki kas hasarı belirteçlerinden CK, LDH ve AST ile oksidatif stres parametrelerinden MDA, TAS, TOS, OSI ve SOD değerlerinin K grubuna göre daha düşük olduğu bulundu. Ayrıca MOS uygulamasının CK, AST, TAS, TOS ve OSI parametreleri üzerinde M uygulamasından daha etkili olduğu görüldü. Sonuç: Araştırma sonucunda MOS uygulamasının kros koşucularında kas hasarı ve oksidatif stres parametrelerini azaltmada daha etkili olduğu söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Egzersize Bağlı Kas Hasarı, Masaj, Oksidatif Stres, Ozon Sauna