Deprem kaygısı ve sosyal sermaye ilişkisi: Malatya’nın toplumsal yapısı bağlamında bir analiz


Korkmaz A., Ersoy E., Çetintaş A., Yasuntimur A., Yüksel A.

Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, cilt.15, sa.4, ss.1935-1950, 2025 (TRDizin)

Özet

Bu çalışma, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezlidepremlerinin ardından Malatya’da yaşayanbireylerin deprem kaygısı düzeyleri ile sosyalsermayenin temel bileşenleri (güven, sosyal bağlar vesosyal normlar) arasındaki ilişkiyi incelemektedir.Kesitsel tipteki araştırmada, Mayıs 2025’te Malatya ilmerkezinde yaşayan 677 katılımcıdan yüz yüze anketyoluyla veri toplanmıştır. Deprem kaygısı ile sosyalsermaye boyutları arasındaki ilişkileri belirlemekamacıyla tanımlayıcı istatistikler ile ANOVAanalizleri uygulanmıştır. Bulgular, sosyal sermayeninçeşitli boyutlarının deprem kaygısını anlamlı biçimdeetkilediğini göstermektedir. Deprem sonrası güvenlikendişesi artan bireylerin kaygı düzeyleri yükselirken,geleceğe güvenle bakabilenlerde kaygı daha düşüktür.Sosyal destek ve aile içi dayanışması güçlü olangruplarda kaygı düzeyleri daha düşük bulunmuştur.Aile ve evlilik ilişkilerinde olumsuzluk yaşayanlar iledepremde yakınlarını kaybedenlerde kaygı anlamlıbiçimde artmaktadır. Ayrıca suç ve şiddet algısınınyükselmesi, adalet ve kurumsal güvenin azalmasıkaygıyı artıran diğer önemli faktörlerdir. Sonuçlar,sosyal sermayenin özellikle güven, dayanışma vesosyal normlara ilişkin boyutlarının deprem kaygısınıazaltmada koruyucu bir rol oynadığını ve afet sonrasıpsikolojik iyileşme için kritik öneme sahip olduğunuortaya koymaktadır.

This study investigates the relationship betweenearthquake anxiety and key components of socialcapital—trust, social bonds, and social norms—amongindividuals living in Malatya after the earthquakescentered in Kahramanmaraş on 6 February 2023. . Inthis cross-sectional study, data were collected throughface-to-face surveys from 677 participants residing in thecity center of Malatya in May 2025. Descriptive statisticsand ANOVA analyses were used to examine howdimensions of social capital relate to earthquake anxiety.The results show that several aspects of social capitalsignificantly influence anxiety levels. Individuals withheightened post-earthquake security concerns reportedhigher anxiety, whereas those who felt confident aboutthe future had lower anxiety. Strong social support andfamily solidarity were also associated with reducedanxiety. In contrast, individuals who experienceddeterioration in family or marital relationships or lostrelatives in the earthquake reported significantly higheranxiety. Increased perceptions of crime and violence,along with declining trust in justice and institutions, alsocontributed to heightened anxiety. Overall, the findingsindicate that trust, solidarity, and social norms functionas protective components of social capital, supportingpsychological recovery after disasters.