PASİF İÇİCİLİK VE YARALAMA SUÇU: SİGARA DUMANINA MARUZİYETİN (SDM) CEZA HUKUKU AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, sa.1, ss.1053-1105, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.1053-1105
- İnönü Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Pasif içicilik, günümüzün büyük sağlık sorunlarındandır. Sigara kullanmayan pasif içiciler, sigara dumanına maruz kalır ve sağlıkları bozulur. Bu durum sağlık ve hukuk çerçevesinde değerlendirilmelidir. Söz konusu sağlığın bozulması, TCK m. 89’daki “sağlığının bozulması” kalıbını sağlayıp sağlamadığı ve yaralama suçunun oluşup oluşmayacağı önemlidir. Toplu olarak bir arada yaşanan bugünlerde, başkalarının bulunduğu alanlarda sigara içme eyleminin suç oluşturup oluşturmayacağı önemli bir sorundur. Bu çalışmada öncelikle pasif içiciliğin ne olduğu, bilimsel veriler ışığında sigara dumanına maruziyetin (SDM) sağlığı nasıl etkilediği açıklanmıştır. Kısa süreli de olsa sigara dumanına maruz kalmak, sağlığı bozar mı? Bu sorunun cevabı, yaralama suçu bakımından ehemmiyet teşkil eder. Sonrasında yaralama suçu hakkında genel açıklamalar yapılmıştır. Akabinde sigara içme eylemi sonucunda sigara dumanına maruz kalıp kişilerin sağlığının bozulması hâlinde, yaralama suçunun oluşup oluşmayacağı değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme; suçun tipikliğini oluşturan netice, manevi unsur ve nedensellik bağı-objektif isnadiyet çerçevesinde yapılmıştır. SDM’nin kısa süreli olması, açık alanda gerçekleşmesi, yasak-yasal alanda gerçekleşmesi gibi ayrımlarla farklı sonuçlara varılmıştır. Sonrasında eylemin tipik hareket olarak kabulü hâlinde bunun hukuka aykırı olup olmadığı ilgilinin rızası ve sosyal uygunluk çerçevesinde ele alınmıştır. Nihayetinde, sigara içme eyleminin her SDM durumunda yaralama suçunu oluşturmayacağı; ancak olayın özelliklerine göre SDM’nin taksirle yaralama ve istisnai hâllerde kasten yaralama suçunu oluşturabileceği sonucuna varılmıştır.
Passive smoking is a significant public health problem. Non-smokers are exposed to cigarette smoke and their health is impaired. This situation should be evaluated from medical and legal perspectives. It is crucial to determine whether such deterioration falls within the scope of “impairment of health” under Article 89 of the Turkish Criminal Code and whether it constitutes the offense of bodily harm. In an era of collective living, whether smoking in communal areas constitutes a criminal offense is a Aconcern. This study explains second-hand smoke (SHS) and its health effects based on scientific data. It examines whether short-term exposure impairs health, crucial for determining bodily harm. The study then evaluates whether health impairment caused by another‟s smoking constitutes bodily harm. This evaluation is conducted within the framework of the elements of the offence, particularly the result, the mental element, and the causal link and objective attribution. Distinctions are drawn based on exposure duration and location. Unlawfulness is examined within the scope of consent and the principle of social adequacy. Ultimately, smoking does not constitute bodily injury in every case; however, depending on the circumstances, it may give rise to negligent or, in exceptional cases, intentional bodily injury.