Lise Öğrencilerinin Mesleki Değerleri


Creative Commons License

ATLİ A. , Kaya A.

Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, cilt.12, ss.314-330, 2016 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Cilt numarası: 12 Konu: 1
  • Basım Tarihi: 2016
  • Dergi Adı: Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
  • Sayfa Sayıları: ss.314-330

Özet

Öz: Bu çalışmanın iki amacı bulunmaktadır. Araştırmanın birinci amacı, lise öğrencilerinin mesleki değerlerini belirlemede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmek, diğeri ise lise öğrencilerinin mesleki değerlerinin cinsiyet ve ileride seçmek istedikleri meslek alanlarına göre düzey ve sıralamalarını belirlemektir. Bu çalışma  1736  (kız=801,  erkek=935)    lise  öğrencisi  üzerinde  gerçekleştirilmiştir.  Envanterin  yapı  geçerliğinin belirlenmesi için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır Açımlayıcı faktör analizi sonucunda 35 madde ve dokuz alt boyutta (yardım, kazanç, yaratıcılık, iş sağlığı, arkadaşlık, ekip çalışması, fiziksel özelliklerin 
kullanımı,  liderlik,  özgürlük)  toplanan  envanterin  açıkladığı  toplam  varyans  oranı  %  65  ve  toplam  öz  değeri 22.58’dir. Envanterde yer alan maddelerin faktör yük değerleri .53 ile .82 arasında değişmektedir. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda elde edilen yapının  χ2/sd oranı, GFI, RMSEA, RMR / SRMR, CFI, uyum indeksleri 
değerlendirilmiş ve indeks değerlerinin model uyumu için yeterli düzeyde oldukları belirlenmiştir. Envanterinin alt boyutlarına ilişkin güvenirlilik katsayılarının belirlenmesi amacıyla  hesaplanan Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayıları.70 ile .83 arasında değişmektedir. Yapılan test-tekrar test analizi sonucunda envanterin alt boyutlarına 
ilişkin  kararlılık  düzeyleri  .61  ile  .82  arasında  değiştiği  görülmüştür.  Elde  edilen  veriler,  Mesleki  Değer Envanteri’nin  lise  öğrencilerinin  mesleki  değerlerini  belirlemede  kullanılabilecek  geçerli  ve  bir  ölçme  aracı olduğunu  ortaya  koymaktadır.  Araştırma  sonucunda  yardım  mesleki  değeri  kız  öğrenciler  için  ilk  sırada  yer alırken,  erkek  öğrenciler  için  arkadaşlık  mesleki  değeri  ilk  sırada  yer  almıştır.  Öğrencilerin  ileride  seçmek istedikleri  meslek  alanlarına  göre  mesleki  değer  sıralamaları  arasındaki  düzey  ve  sıralamaları  incelenmiş  ve 
sonuçları tartışılmıştır. 

Abstract: There are two objectives of the present study. The first objective is to develop a measurement tool to be used in determination of career values of high school students. The second objective of the study is to determine the levels and to rank high school students’ career values based on gender and professional areas they want to 
choose  in  the  future.  The  study  was  conducted  with  1736  (female  =  801,  male  =  935)  high  school  students. Exploratory and confirmatory factor analyses were conducted to determine the construct validity of the inventory. 
As a result of exploratory factor analysis, the inventory included 35 items and 9 sub-dimensions (financial gain, leadership, independence, aid, use of physical properties, work health, creativity, friendship and teamwork) and explained 65% of the total variance, the eigenvalue of the inventory was 22.58. Factor load values for the inventory items varied between .53 and .82. The construct obtained as a result of confirmatory factor analysis was assessed for χ2/sd ratio, GFI, RMSEA, RMR / SRMR, CFI fit indices and it was determined that index values were good for model fitness. Coefficients of internal consistency calculated to identify the reliability of sub-dimensions of the inventory varied between .70 and .83. Test-retest reliability analysis conducted to determine the consistency level of the inventory revealed inventory sub-dimension consistency levels between .61 and .82. Thus, it  was identified that Career Value Inventory was a valid and reliable measurement tool to determine career values of high school students. Results of the present study demonstrated that aid career value was the leading career value among female students, while friendship career value was the most prominent among male students. Levels and ranks between career values  based on the professional areas that students  wanted  to select in the future  were examined and the results are discussed.