Çoklu Karar Kriterlerini Dikkate Alarak ANP, AHP ve TOPSIS Yöntemleriyle İdari Kayıp Yönetimi Bileşenlerinin Önceliklendirilmesi

ACAR F., BOZKURT C., FIRAT M.

Konya mühendislik bilimleri dergisi (Online), cilt.14, sa.3, ss.1283-1300, 2026 (ESCI, TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 14 Sayı: 3
  • Basım Tarihi: 2026
  • Doi Numarası: 10.36306/konjes.1830438
  • Dergi Adı: Konya mühendislik bilimleri dergisi (Online)
  • Derginin Tarandığı İndeksler: Emerging Sources Citation Index (ESCI), TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.1283-1300
  • İnönü Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Su kayıpları su idarelerinde işletme maliyetlerini artırmakta ve gelirlerin azalmasına neden olmaktadır. Su kayıplarının etkin bir şekilde kontrol altına alınması ve azaltma stratejilerinin uygulanması su idareleri için oldukça önemli bir konu haline gelmiştir. Su idarelerinde doğrudan gelir kaybına neden olan idari kayıpların etkin ve sürdürülebilir bir şekilde yönetilmesi planlanmalıdır. Bu çalışma, idari kayıp bileşenlerini etkin bir şekilde yönetmek ve önceliklendirmek için Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP), Analitik Ağ Süreci (ANP) ve İdeal Çözüme Benzerliğe Göre Tercih Sıralaması Tekniği (TOPSIS) olan çok kriterli karar verme analizi yöntemlerinden yararlanan bir metodoloji önermektedir. İdari Kayıp Yönetimi (ALM) için altı ana başlık altında toplam 72 bileşen belirlenmiş ve bu bileşenleri değerlendirmek için toplam 10 değerlendirme kriteri tanımlanmıştır. Değerlendirme kriterlerinin ağırlıkları AHP ve ANP yöntemleri ile hesaplanmıştır. ALM bileşenleri arasında en iyi alternatifler, değerlendirme kriterleri ve ağırlıkları dikkate alınarak TOPSIS yöntemi ile önceliklendirilmiştir. Sonuçlar, kriter ağırlıklarının elde edilmesinde daha karmaşık analizlerin yapılmasına olanak tanıyan ANP yönteminin daha kararlı olduğunu ve daha iyi sonuçlar verdiğini göstermektedir. TOPSIS sonuçlarına göre 14 bileşenin öncelik sırasının benzer olduğu görülmüştür. Sonuçlar, ALM'nin planlama ve strateji geliştirme aşamalarında karar alma sürecine katkıda bulunacaktır.
Water losses increase operational costs for utilities and lead to significant revenue reductions; therefore, effective control and sustainable management of apparent losses are critical for utilities. This study proposes a methodological framework for the efficient management and prioritization of apparent loss components using multi criteria decision making (MCDM) methods, including the Analytical Hierarchy Process (AHP), Analytic Network Process (ANP), and the Technique for Order of Preference by Similarity to Ideal Solution (TOPSIS). A total of 72 components were identified under six main headings for apparent loss management (ALM), and 10 evaluation criteria were defined to assess these components. The weights of the criteria were calculated with AHP and ANP, while TOPSIS was applied to prioritize the ALM components based on these weights. The results indicate that the ANP method, which accounts for complex interdependencies among criteria, provides more stable and reliable weighting results. According to the TOPSIS analysis, 14 components showed similar priority rankings. Overall, the findings offer a valuable contribution to decision making processes in the planning and strategy development stages of apparent loss management.