Bâkî’nin Bir Gazelinin Yapısalcı Metotla İncelenmesi
8. Türkiye Lisansüstü Çalışmaları Kongresi, Malatya, Türkiye, 24 - 27 Nisan 2019, cilt.1, ss.259-272, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Cilt numarası: 1
- Basıldığı Şehir: Malatya
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.259-272
- İnönü Üniversitesi Adresli: Hayır
Özet
Divan şiirinde sözün; yerinde, etkili, ahenge uygun ve örtülü bir şekilde söylenmesi esastır. Bu yüzden divan şiiri; anlam dünyası ve bu dünyayı oluşturan mazmunlar bakımından zengin bir birikime sahiptir. 16. yüzyılın önemli şairlerinden olan Bâkî, klasik şiire yeni bir hüviyet kazandırmakla birlikte, şiir dilinin imkânlarından faydalanarak redif, kafiye ve ses tekrarları gibi unsurlarla şiirimizi musiki ile buluşturur. Şairin şiirsel yetisi, bu unsurlarla sınırlı kalmayıp şiirleri, ses ve mana arasındaki ilişki ile de dikkat çeker. 20. yüzyılda dil bilim alanındaki kuramlardan biri olan yapısalcılığın; eseri merkez alan ve eserdeki biçim-ses ve söz bütünlüğü çerçevesinde iç uyumunu ortaya koymaya çalışan ve manaya etki eden unsurların nasıl işlediğini belirleyen bir alan olması yönüyle, divan şiirlerini anlamlandırmada yeni bir boyut kazandıracağı görüşündeyiz. Bundan dolayı Bâkî Dîvânı’ndaki bir gazeli modern inceleme yöntemlerinden biri olan yapısalcı anlayış açısından inceleyeceğiz. Klasik şerh yöntemiyle birlikte kullanacağımız bu yöntem şiirin daha iyi anlaşılmasını sağlayacağı kanaatindeyiz. Anahtar Kelimeler: Klasik Şiir, Bâkî, Gazel, Şerh, Yapısalcılık.
In Divan poetry, words are expected to be expressed appropriately, effectively, harmoniously, and implicitly. For this reason, Divan poetry possesses a rich accumulation in terms of its world of meaning and the mazmuns (conventional poetic images and motifs) that constitute this world. Bâkî, one of the prominent poets of the sixteenth century, brought a new identity to classical poetry while making use of the possibilities of poetic language to bring poetry together with music through elements such as refrains, rhyme, and sound repetitions. The poet’s artistic ability is not limited to these elements; his poems also stand out through the relationship between sound and meaning. Structuralism, one of the linguistic theories that emerged in the twentieth century, focuses on the literary work itself and seeks to reveal its internal coherence within the unity of form, sound, and language, while identifying how the elements that influence meaning function. In this respect, we believe that structuralism can offer a new dimension to the interpretation of Divan poetry. Accordingly, this study examines a ghazal from Bâkî’s Dîvân from the perspective of structuralism, one of the modern methods of literary analysis. We believe that this method, employed alongside the classical commentary method, will contribute to a better understanding of the poem.
Keywords: Classical Poetry, Bâkî, Ghazal, Commentary, Structuralism.