Tarihi yapılar bir şehrin ve dönemin kültürünü ve yaşantısını gelecek nesillere aktaran en önemli bileşenlerden biridir. Özellikle yerel bölgelerde yörenin malzemesi ve kullanım taleplerini bir araya getirerek yapılan yapılar yapıldığı dönemi ve zamanın yaşantısını göstermektedir. 2023 yılında meydana gelen Kahramanmaraş depremleri sonrası birçok tarihi yapı hasar görmüş veya yıkılmıştır. Bu çalışmada incelenen yapı doğu Anadolu fay zonu üzerinde yer almaktadır ve başta 2023 Kahramanmaraş depremleri olmak üzere birçok büyük depreme maruz kalmıştır. Yapının gelecek nesillere güvenle aktarılması için mevcut durumunun analiz edilmesi ve deprem davranışının ortaya koyulması gerekmektedir. Çalışma kapsamında Malatya ili kültürünü ve mimarisini yansıtan bir yapı seçilmiştir. Sahada gözlemlerle hasar analizi ve sonlu elemanlar yöntemi ile deprem davranışı analiz edilmiştir. Analizlerde Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018 (TBDY 2018) ve Tarihi Yapılar İçin Deprem Risklerinin Yönetimi Kılavuzu- 2017 kriterleri dikkate alınmıştır. Analiz sonuçlarına göre yapı, DD-3, DD-2 ve DD-1 deprem düzeyleri için göreli kat ötelenmesi sınırları olan %0.3–%0.7–%1.0 değerlerini sağlamıştır; ancak DD-2 deprem düzeyinde özellikle 15 cm kalınlığındaki narin duvarların açıklık bölgelerinde oluşan çekme gerilmeleri maksimum 1.88 MPa olarak meydana gelmiş ve 0.05 MPa olan sınır değerleri aşmıştır. Buna karşın kayma gerilmeleri sınır değerlerin altında kalmıştır.
Historical buildings are among the most important components that transmit the culture and way of life of a city and era to future generations. Especially in local areas, structures made by combining the region's materials and usage demands reflect the era and lifestyle of the time. After the 2023 Kahramanmaraş earthquakes, many historical buildings were damaged or destroyed. The structure examined in this study is located on the East Anatolian Fault Zone and has been subjected to many large earthquakes, including the 2023 Kahramanmaraş earthquakes. To safely transmit the structure to future generations, its current condition must be analyzed, and its seismic behavior needs to be revealed. A building reflecting the culture and architecture of the Malatya province has been selected for the study. Damage analysis through field observations and seismic behavior analysis using the finite element method have been conducted. In the analyses, the Turkey Building Earthquake Code 2018 (TBDY 2018) and the Earthquake Risk Management Guide for Historic Structures-2017 criteria have been taken into account. According to the results of the analyses, the structure met the relative storey drift limits of 0.3%-0.7%-1.0% for DD-3, DD-2 and DD-1 earthquake levels; however, at DD-2 earthquake level, the tensile stresses, especially in the span regions of the 15 cm thick slender walls, were maximum 1.88 MPa and exceeded the limit values of 0.05 MPa. On the other hand, shear stresses remained below the limit values.
