Güvenli Bağlanma ile İlişkisel Doyum Arasındaki İlişkide Duygusal Desteğin Aracı Rolü
8. Uluslararası Pozitif Psikoloji Kongresi, İstanbul, Türkiye, 25 - 26 Nisan 2026, ss.107-108, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: İstanbul
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.107-108
- İnönü Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, güvenli bağlanma ile ilişkisel doyum arasındaki
ilişkide duygusal desteğin aracı rolü olup olmadığını incelemektir.
Yöntem: Bu araştırma, ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırmanın
örneklemini kolayda örnekleme yöntemi ile seçilen toplam 308 üniversite öğrencisi
oluşturmaktadır. Bu öğrencilerin 86’sı (%27.9) erkek ve 222’si (%72.1) kadındır.
Katılımcıların yaşları 18 ile 46 arasında değişmektedir. Yaş ortalaması 21.28’dir (SS
= 3.58). Araştırmada veri toplama aracı olarak Demografik Bilgi Formu ile birlikte
Akran Desteği Ölçeği’nin duygusal yardım alt boyutu, Bağlanma Stilleri Ölçeği Kısa
Formu’nun güvenli bağlanma alt boyutu ve Psikolojik İhtiyaç Doyumunda Denge
Ölçeği’nin ilişkisel doyum alt boyutu kullanılmıştır. Veriler Google Forms aracılığıy-
la çevrim içi ortamda ve yüz yüze uygulamalar yoluyla toplanmıştır. Veriler analiz
edilmeden önce veri setinde eksik veri ve uç değer olup olmadığı incelenmiştir. Ayrıca
verilerin normal dağılım gösterip göstermediği değerlendirilmiştir. Daha sonra değiş-
kenler arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla Pearson korelasyon analizi yapılmış-
tır. Güvenli bağlanmanın akran desteği ile ilişkisel doyum üzerindeki etkisinde ilişki-
sel doyumun aracılık rolü, PROCESS Model 4 kullanılarak test edilmiştir. Analizlerde
yaş ve cinsiyet değişkenleri kontrol değişkeni olarak modele dahil edilmiştir. Dolaylı
etkinin anlamlılığı, bootstrap yöntemi kullanılarak 5000 yeniden örnekleme (bootst-
rap) üzerinden test edilmiştir. Sonuçların değerlendirilmesinde anlamlılık düzeyi p <
.05 olarak kabul edilmiştir. Veri analizinde standartlaştırılmamış regresyon katsayıları
(B) raporlanmıştır.
Bulgular: Analiz sonuçlarına göre güvenli bağlanmanın duygusal destek üze-
rindeki etkisi anlamlı bulunmuştur (B = .203, SH = .042, t = 4.85, p < .001, %95
GA [.1212, .2864]). Bu sonuç, güvenli bağlanma düzeyi arttıkça algılanan duygusal
desteğin de arttığını göstermektedir. Ayrıca model, duygusal destek değişkenindeki
varyansın %8.4’ünü açıklamaktadır (R2 = .084, F(3, 304) = 9.32, p < .001). Duygusal
desteğin ilişkisel doyum üzerindeki etkisinin de anlamlı olduğu belirlenmiştir (B =
.192, SH = .051, t = 3.77, p < .001, %95 GA [.0918, .2923]). Bununla birlikte güvenli
bağlanmanın ilişkisel doyum üzerindeki doğrudan etkisi de anlamlıdır (B = .2374, SH
= .0387, t = 6.13, p < .001, %95 GA [.1613, .3136]). Model, ilişkisel doyum değişke-
nindeki varyansın %20.8’ini açıklamaktadır (R2 = .208, F(4, 303) = 19.85, p < .001).
Toplam etki incelendiğinde, güvenli bağlanmanın ilişkisel doyum üzerindeki toplam
etkisinin anlamlı olduğu görülmüştür (B = .277, SH = .038, t = 7.26, p < .001, %95
GA [.2016, .3515]). Bootstrap sonuçlarına göre duygusal destek, güvenli bağlanma ile
ilişkisel doyum arasındaki ilişkide aracılık rolü göstermektedir (B = .039, BootSH =
.014, %95 GA [.0144, .0689]). Ayrıca standartlaştırılmış dolaylı etki değerinin (.054)
108 8TH INTERNATIONAL CONGRESS OF POSITIVE PSYCHOLOGY
düşük düzeyde olduğu görülmüştür. Buna göre duygusal desteğin güvenli bağlanma
ile ilişkisel doyum arasındaki ilişkide düşük düzeyde anlamlı bir aracılık etkisi ol-
duğu sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak cinsiyet ilişkisel doyum üzerinde anlamlı bir
yordayıcı iken (B = -1.253, p = .0004) yaş anlamlı bir etkiye sahip değildir (B= -.028,
p = .527). Ayrıca hem yaşın hem de cinsiyetin duygusal destek üzerinde anlamlı bir
etkisinin olmadığı görülmüştür (cinsiyet: B = .734, p = .059; yaş: B = -.062, p = .207).
Tartışma ve Sonuç: Bu çalışma, güvenli bağlanmanın ilişkisel doyumla ilişki-
sinde duygusal desteğin aracı etkisini incelemektedir. Bulgular, güvenli bağlanma-
nın ilişkisel doyumu anlamlı ve pozitif yönde yordadığını göstermektedir. Aracılık
analizleri, duygusal desteğin güvenli bağlanma ile ilişkisel doyum arasındaki ilişkide
aracı rol üstlendiğini ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, bağlanma teorisinin temel
varsayımlarını destekler nitelikte olup algılanan duygusal desteğin koruyucu ve
geliştirici bir mekanizma olarak iş gördüğünü göstermektedir. Sonuç olarak, bireyle-
rin güvenli bağlanma özelliklerinin güçlendirilmesi ve sosyal çevrelerinden alacakları
duygusal desteğin niteliğinin artırılması, ilişkisel doyumun iyileştirilmesinde kritik
bir rol oynayabilir.
Anahtar Kelimeler: Güvenli Bağlanma, İlişkisel Doyum, Duygusal Destek