İşletmenin Yapısal Özellikleri İle Yıkıcı İnovasyon İlişkisi: Bir Alan Araştırması

Aydoğdu T., akdemir b.

Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.14, sa.1, ss.646-681, 2026 (TRDizin)

Özet

Günümüz dinamik çevre koşullarında işletmelerin rekabet edebilmesi ve sürdürülebilirliğini sağlaması inovasyon odaklı yenilikçi faaliyetlerle mümkündür. Bu nedenle rakiplerin piyasadan elenmesine neden olan yıkıcı inovasyonların etkisi daha görünür hale gelmiştir. İşletmeler yıkıcı inovasyon faaliyetlerini gerçekleştirirken kendisini etkileyebilecek faktörlerle karşı karşıya kalabilmektedir. Bunlar bireysel ve örgütsel faktörler olarak literatürde yer almaktadır. İşletmelerin yapısal özelliklerinden ve yöneticilerin bakış açılarından yıkıcı inovasyon faaliyetlerine yaklaşım farklılık gösterebilir. Bu çalışma, işletmelerin yapısal özellikleri ile yıkıcı inovasyon arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma ana kütlesini Ankara ilinde iş ve inşaat makinesi üretimi yapan orta büyüklükteki işletmeler, örneklem grubunu da bu işletmelerde görev yapan yöneticiler oluşturmaktadır. Araştırma verileri basit tesadüfi örnekleme türü ve anket yöntemiyle, 140 işletmenin alt, orta ve üst düzey yönetim kadrosunda görev yapan yöneticilerden toplanmıştır. Araştırmada kurulan hipotezler, tek yönlü varyans (ANOVA) analizi ile test edilmiştir. Bu bağlamda, işletmenin kuruluş yılı, hukuki yapısı, üretim türü, inovasyonu yönlendiren birim ve işletmedeki tecrübe ile yıkıcı inovasyon arasında anlamlı farklılıkların yer aldığı tespit edilmiştir. Analiz bulguları, işletmenin pazar türü, rekabet düzeyi, yöneticinin pozisyonu ve iş tecrübesi ile yıkıcı inovasyon arasında anlamlı bir fark olmadığını göstermektedir.
In today's dynamic environment, businesses can compete and maintain their sustainability through innovation-focused innovative activities. Therefore, the impact of disruptive innovations, which eliminate competitors from the market, has become more visible. While implementing disruptive innovation activities, businesses may face factors that can influence them. These factors are identified in the literature as individual and organizational factors. Approaches to disruptive innovation activities may differ depending on the structural characteristics of businesses and the perspectives of managers. This study aims to examine the relationship between the structural characteristics of businesses and disruptive innovation. The research population consists of medium- sized businesses producing construction machinery in Ankara, and the sample group consists of managers working in these businesses. Data were collected from lower, middle, and upper-level managers in 140 businesses using simple random sampling and a survey method. The hypotheses established in the study were tested using one-way analysis of variance (ANOVA). In this context, significant differences were found between the company's founding year, legal structure, type of production, the unit driving innovation, and experience within the business and disruptive innovation. Analysis findings show that there is no significant difference between the type of market, level of competition, manager's position and work experience of the business and disruptive innovation.