YAŞLANMADA GÜNDELİK YAŞAM ESTETİĞİ ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE UYARLAMASI: GÜVENİRLİK VE GEÇERLİK ÇALIŞMASI


Creative Commons License

Parlar Kılıç S., Dolu S., Taşan N., Özden G.

11. ULUSLARARASI ASYA MODERN BİLİMLER KONGRESİ, Konya, Türkiye, 6 - 08 Kasım 2025, ss.59-60, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Konya
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.59-60
  • İnönü Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Özet Günlük estetik, gündelik olaylar, ortamlar ve aktivitelerde ortaya çıkan estetik deneyimlere odaklanan felsefi estetiğin yeni bir alanıdır. Sanat merkezli estetik anlayışının ötesine geçerek bireyin günlük yaşamdaki estetik duyarlılığını inceler. Günlük estetik, yaşam kalitesini ve mutluluğu artırmada önemli bir rol oynar; özellikle yaşlı yetişkinlerde fiziksel ve ruhsal iyilik halini desteklediği belirtilmektedir. Yaşlı bireylerin günlük yaşam estetiğini benimsemeleri, toplumla bağlantı kurmalarına, anlamlı aktivitelerde bulunmalarına ve öz bakım motivasyonlarını artırmalarına katkı sağlar. Literatürde estetik ile yaşam doyumu arasındaki ilişkinin pozitif olduğu, ancak ülkemizde bu konuda sınırlı araştırma bulunduğu görülmektedir. Bu nedenle, yaşlı yetişkinlerde günlük yaşam estetiğini değerlendirebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracına ihtiyaç vardır. Bu çalışmanın amacı, Yaşlanmada Gündelik Yaşam Estetiği Ölçeği’nin Türkçe geçerlik ve güvenilirliğini inceleyerek Türk toplumuna uyarlamaktır. Bu metodolojik çalışma, Aralık 2024- Nisan 2025 tarihleri arasında Malatya Mücelli Aile Sağlığı Merkezi’nde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, 65 yaş ve üzeri, çalışmaya katılmaya gönüllü 350 birey oluşturmuştur. Veriler Tanıtıcı Bilgi Formu, Standardize Mini Mental Test, Yaşlanmada Gündelik Yaşam Estetiği Ölçeği ve Yerinde Yaşlanma Ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Güvenilirlik, Cronbach alfa katsayısı ve madde analizi ile; geçerlilik ise açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi, Bartlett testi ve Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) ölçümüyle değerlendirilmiştir. KMO değeri .809 bulunmuş, Bartlett testi anlamlıdır (p < .001). Açıklayıcı faktör analizi sonucunda toplam varyansın %64.3’ünü açıklayan yedi faktör elde edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi mükemmel uyum göstermiştir (χ²/df = 1.43, RMSEA = .035, CFI = .984, TLI = .981). Ölçeğin genel Cronbach alfa katsayısı .858, standartlaştırılmış alfa değeri .899’dur. Sonuç olarak, Yaşlanmada Gündelik Yaşam Estetiği Ölçeği’nin Türkçe formu, yaşlı bireylerde geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracıdır. Bu ölçek, yaşlılıkta gündelik yaşamın estetik boyutlarını değerlendirmeye yönelik araştırma ve uygulamalara bilimsel bir temel sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Estetik, yaşlanma, geçerlilik, güvenilirlilik

Abstract Everyday aesthetics is a new branch of philosophical aesthetics that focuses on aesthetic experiences arising from daily events, environments, and activities. It goes beyond art-centered approaches to examine individuals’ aesthetic sensitivity in everyday life. Everyday aesthetics plays an important role in enhancing quality of life and happiness; it has been reported to support the physical and psychological well-being of older adults in particular. Embracing everyday aesthetics enables older individuals to connect with society, engage in meaningful activities, and strengthen their motivation for self-care. The literature indicates a positive relationship between aesthetics and life satisfaction; however, research on this topic in Turkey remains limited. Therefore, there is a need for a valid and reliable instrument to assess everyday aesthetics among older adults. The aim of this study was to adapt the Aesthetics of Everyday Life Scale in Aging into Turkish and to examine its validity and reliability within the Turkish population. This methodological study was conducted at the Malatya Mücelli Family Health Center between December 2024 - April 2025. The sample consisted of 350 individuals aged 65 and older who voluntarily agreed to participate. Data were collected through face-to-face interviews using the Descriptive Information Form, Standardized Mini Mental Test, Aesthetics of Everyday Life Scale in Aging, and the Aging in Place Scale. Reliability was evaluated using Cronbach’s alpha coefficient and item analysis, while validity was assessed through exploratory and confirmatory factor analyses, Bartlett’s test, and the Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) measure. The KMO value was .809, and Bartlett’s test was significant (p < .001). Exploratory factor analysis identified seven factors explaining 64.3% of the total variance. Confirmatory factor analysis indicated excellent model fit (χ²/df = 1.43, RMSEA = .035, CFI = .984, TLI = .981). The overall Cronbach’s alpha of the scale was .858, and the standardized alpha value was .899. In conclusion, the Turkish version of the Aesthetics of Everyday Life Scale in Aging is a valid and reliable instrument for older adults. This scale provides a scientific basis for research and applications aimed at evaluating the aesthetic dimensions of aesthetics of everyday life in aging. Keywords: Esthetics, aging, validity, reliability.