Trombositten zengin kan ürünlerinin biyolojik temelleri ve klinik uygulamaları: Anlatısal bir derleme
Medicine Science, cilt.15, sa.2, ss.1000-1009, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Derleme
- Cilt numarası: 15 Sayı: 2
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.5455/medscience.2025.08.213
- Dergi Adı: Medicine Science
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.1000-1009
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- İnönü Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Son yıllarda, otolog konsantre kan ürünleri, yara iyileşmesi ve doku rejenerasyonunda biyolojik olarak aktif ajanlar olmaları nedeniyle diş hekimliği ve çeşitli tıp disiplinlerinde giderek daha yaygın kullanılmaya başlanmıştır. Bu otolog kan konsantreleri, yara iyileşmesini hızlandırmaları ve postoperatif ağrı ile komplikasyonların azaltılmasına katkı sağlamaları sayesinde etkili biyolojik yardımcı ajanlar olarak öne çıkmıştır. Klinik çalışmalar, özellikle trombositten zengin fibrinin (PRF) ve türevlerinin hem sert hem de yumuşak doku rejenerasyonunda başarılı sonuçlar sağladığını ve gelecekte minimal invaziv tedavi stratejelerine giderek daha fazla entegre edileceğinin öngörüldüğünü göstermektedir.
Bu derlemenin amacı, güncel literatür ışığında otolog kan ürünlerinin biyolojik temellerini, hazırlanma yöntemlerini ve klinik etkilerini karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Bu derlemede, PubMed, Scopus, Web of Science ve Google Scholar veri tabanlarında uygun anahtar kelimeler kullanılarak gerçekleştirilen taramalar sonucunda, 2010–2025 yılları arasında yayımlanmış, insan veya hayvan modellerini içeren deneysel çalışmalar, sistematik derlemeler ve randomize kontrollü çalışmalar belirlenmiştir. Metodolojik kalitesi düşük olan, eksik veri içeren veya yalnızca özet metni bulunan çalışmalar değerlendirme dışı bırakılmıştır. Bu çalışma, anlatısal derleme (narrative review) olarak tasarlanmış olup PRISMA kılavuzuna uygun şekilde yürütülmemiştir. Tarama sürecinde toplam 120 çalışma değerlendirilmiş, bunlardan dahil edilme kriterlerini karşılayan 44 çalışma nihai analize alınmıştır.
Güncel çalışmalar ve sistematik derlemeler, otolog konsantre kan ürünlerinin rejeneratif tıp ve diş hekimliğinde etkili biyolojik ajanlar olarak işlev gördüğünü, klinik sonuçların iyileştirilmesine ve hasta memnuniyetinin artırılmasına katkı sağladığını göstermektedir.