ÇOCUK GELİŞİMİ UZMANLARI PERSPEKTİFİNDEN DİJİTAL PLATFORMLARDA ÇOCUK EMEĞİ: YOUTUBER ÇOCUKLAR ÖRNEĞİ

Creative Commons License

KAY M. A., çelik o. t.

Akademik Yaklaşımlar Dergisi, cilt.17, sa.0, ss.1-20, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışmanın amacı, dijital platformlarda aktif olarak içerik üreten çocukların çalışma koşullarını ve bu sürecin çocukların gelişimleri üzerindeki olası etkilerini, çocuk gelişimi uzmanlarının görüşleri doğrultusunda incelemektir. Araştırmada dijital içerik üretiminin çocukların bilişsel, duygusal ve sosyal gelişim alanları üzerindeki etkileri; yaş ve gelişim dönemlerine göre ortaya çıkan fırsatlar ve riskler, geri bildirim göstergelerinin rolü ve olumsuz etkileşimlerin sonuçları ele alınmıştır. Çalışma, dijital içerik üretiminin çocuklar açısından doğurduğu gelişimsel sonuçlar ile bu süreçte etkili olan koruyucu faktörleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma deseninde yürütülen çalışmada veriler, çocuk gelişimi alanında doktora derecesine sahip 17 uzmanla gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular, dijital içerik üretiminin uygun rehberlik sağlandığında yaratıcılık, dijital beceriler ve kendini ifade etme gibi kazanımlar sunabildiğini; ancak çoğunlukla dikkat sorunları, dışsal onaya bağlı kırılgan özsaygı, kimlik karmaşası, duygusal dayanıklılıkta zayıflama ve sosyal geri çekilme gibi riskler oluşturduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, çocukların dijital içerik üretim süreçlerinin yaşa uygun sınırlar, yetişkin rehberliği, medya okuryazarlığı ve çocuk merkezli koruyucu ilkelerle desteklenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
The purpose of this study is to examine the working conditions of children who actively produce content on digital platforms and the possible effects of this process on their development, in line with the views of child development experts. The study addresses the effects of digital content production on children's cognitive, emotional, and social development areas; the opportunities and risks that arise according to age and developmental stages; the role of feedback indicators; and the consequences of negative interactions. The study aims to reveal the developmental outcomes of digital content production for children and the protective factors that are effective in this process. Conducted using a qualitative research design, the data were collected through semi-structured interviews with 17 experts holding doctoral degrees in child development and analyzed using content analysis. The findings show that digital content production can offer gains such as creativity, digital skills, and self-expression when appropriate guidance is provided; however, it mostly creates risks such as attention problems, fragile self-esteem dependent on external approval, identity confusion, weakened emotional resilience, and social withdrawal. Consequently, it was concluded that children's digital content production processes should be supported by age-appropriate boundaries, adult guidance, media literacy, and child-centered protective principles.