28. TDB ULUSLARARASI DİŞ HEKİMLİĞİ KONGRESİ, Diyarbakır, Türkiye, 18 - 21 Eylül 2025, ss.265, (Tam Metin Bildiri)
Amaç:
Lokal anestezi, diş hekimliğinde günlük pratiğin temel taşlarından biridir. Ancak bu işlemin güvenli ve etkili şekilde uygulanabilmesi; farmakolojik özelliklerin, sistemik etkilerin ve olası komplikasyonların doğru değerlendirilmesine bağlıdır. Özellikle çocuk hastalarda doz aşımı, intravasküler enjeksiyon, yumuşak doku travması gibi komplikasyonlar daha ciddi sonuçlar doğurabileceğinden, farkındalık düzeyi kritik önemdedir. Bu çalışmanın amacı, diş hekimliği öğrencilerinin lokal anesteziye bağlı komplikasyonlara ilişkin bilgi düzeylerini ve klinik yaklaşımlarını sınıf düzeylerine göre karşılaştırmalı olarak analiz etmektir.
Yöntem:
Kesitsel ve tanımlayıcı nitelikteki bu çalışmaya İnönü Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nde öğrenim gören 1., 2., 3., 4. ve 5. sınıf öğrencilerinden toplam 650 kişi katılmıştır. Katılımcılara demografik bilgiler, rutin klinik alışkanlıklar, lokal anestezi komplikasyonlarına yönelik teorik bilgi ve yönetim yaklaşımlarını içeren dört bölümden oluşan yapılandırılmış bir anket uygulanmıştır. Eksik doldurulan anketler çalışma dışı bırakılmış, analizler 540 eksiksiz anket üzerinden yürütülmüştür. Veriler SPSS 26.0 programında analiz edilmiştir. Sınıf düzeyine göre farklılıklar Kruskal-Wallis testiyle, değişkenler arası ilişkiler Spearman korelasyonu ile değerlendirilmiştir.
Bulgular:
Çalışmada 540 eksiksiz anket değerlendirilmiştir. Klinik öğrencilerde bilgi skoru anlamlı olarak daha yüksek bulunmuş (p<0.001) ve komplikasyon yönetimine ilişkin bilgi ve uygulama yeterliliği artmıştır. Maksimum doz hesaplama (%85,7), aspirasyon uygulama (%90,5), sistemik toksik reaksiyonları tanıma (%82,4) ve yumuşak doku travmasını önleyici bilgilendirme (%88,1) oranları klinik grupta yüksektir. Preklinik öğrencilerde davranış skorları (%72,1) görece yüksek olsa da bilgi düzeyinde eksiklikler belirgindir. Katılımcıların %60,7’si komplikasyonları yönetmede kendini yetersiz hissetmiştir. Bilgi ve tutum skorları arasında orta düzeyde pozitif ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0.001).
Sonuç:
Elde edilen bulgular, klinik deneyimin lokal anesteziye bağlı komplikasyonlara ilişkin bilgi düzeyi ve yönetim yaklaşımlarını artırdığını göstermektedir. Klinik öğrenciler, maksimum doz hesaplama ve aspirasyon uygulama gibi temel güvenlik adımlarında daha yetkindir. Bu durum, erken sınıf eğitiminde komplikasyon yönetiminin yalnızca teorik kalmaması, uygulama ve vaka temelli yöntemlerle desteklenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Çalışmamız, eğitimsel eksikliklerin bilimsel bir zeminde gösterilmesine ve müfredat geliştirme çalışmalarına katkı sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Diş Hekimliği Eğitimi, Lokal Anestezi, Pedodonti, Öğrenci Farkındalığı, Tıbbi Komplikasyonlar
Local Anesthesia Complications in Children: How Prepared Are Dentistry Students?
Fatma Nur Kızılay, Türkan Mahyaddinova, Gizem Öz
Objective:
Local anesthesia is a cornerstone of daily dental practice. However, its safe and effective application depends on the proper evaluation of pharmacological properties, systemic effects, and potential complications. In pediatric patients, awareness is critical, as complications such as overdose, intravascular injection, and soft tissue trauma may lead to more serious outcomes. This study aimed to compare dental students’ knowledge levels and clinical approaches regarding local anesthesia-related complications across different academic years.
Methods:
This cross-sectional, descriptive study included 650 students from the 1st to 5th years of Inonu University Faculty of Dentistry. A structured questionnaire consisting of four sections—demographics, routine clinical habits, theoretical knowledge on local anesthesia complications, and management approaches—was administered. Incomplete forms were excluded, and analyses were based on 540 fully completed questionnaires. Data were analyzed using SPSS 26.0. Differences by academic year were assessed with the Kruskal-Wallis test, and relationships between variables were examined with Spearman correlation.
Results:
A total of 540 valid questionnaires were analyzed. Knowledge scores were significantly higher among clinical students (p<0.001), reflecting greater competence in managing complications. Rates of dose calculation (85.7%), aspiration (90.5%), recognition of toxic reactions (82.4%), and soft tissue injury prevention counseling (88.1%) were higher in this group. Although preclinical students showed relatively high behavior scores (72.1%), knowledge gaps were evident. Overall, 60.7% of participants felt unprepared to manage complications. A moderate positive correlation was observed between knowledge and attitude scores (p<0.001).
Conclusion:
Findings indicate that clinical experience enhances knowledge and management skills related to local anesthesia complications. Early-year education should be strengthened with practical and case-based methods to address identified deficiencies. This study highlights educational gaps and provides evidence to support curriculum improvements.
Keywords: Dental Education, Local Anesthesia, Pediatric Dentistry, Student Awareness, Medical Complications