6 Şubat depremlerinin Malatya kent kimliği üzerindeki etkileri
İdealkent, cilt.0, sa.51, ss.1-18, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 0 Sayı: 51
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.31198/idealkent.1891649
- Dergi Adı: İdealkent
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM), Academic Search Ultimate (EBSCO)
- Sayfa Sayıları: ss.1-18
- İnönü Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Kent kimliği; doğal çevre unsurları, yapay çevre öğeleri, sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel özelliklerin etkileşimiyle oluşmaktadır. Dağlar, ovalar, jeolojik yapı, mimari doku ve yaşam alışkanlıkları kadar, o kentte yaşayanların estetik anlayışları ve manevi değerleri de kimliğin şekillenmesinde belirleyicidir. Ancak bir unsurun kent kimliğine dönüşebilmesi için toplumsal kabul görmesi gerekmektedir. Hızlı kentleşme, küreselleşme, düşük bilinç düzeyi ve doğal afetler kent kimliğini olumsuz etkileyen başlıca faktörlerdir. Bu çalışma, 6 Şubat 2023 tarihinde merkez üssü Kahramanmaraş olan ve büyüklükleri 7,7 ile 7,6 olan depremlerin Malatya kent kimliği üzerindeki etkilerini incelemektedir. On bir ili etkileyen bu afet, Malatya’da fiziksel, ekonomik ve sosyal yıkımlara yol açmıştır. Kentin tarihi ve kültürel mirasını oluşturan çok sayıda cami, sivil mimari örneği, eski mahalle ve ticari alan ağır hasar görmüştür. Nitel yöntemle yürütülen araştırmada İl Kültür Müdürlüğü uzmanları, müze yetkilileri ve yerel yöneticilerle görüşmeler yapılmış; belge incelemesi ve literatür taramasıyla veriler desteklenmiştir. Bulgular, çarşı merkezindeki simgesel mekânların yeniden ayağa kaldırılmasının güçlüklerini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, yeniden inşa sürecinde teknik planlamanın ötesine geçilerek toplumsal katılımın sağlanması ve kentin kimliğine uygun bir yaklaşım benimsenmesi gerekmektedir.
Urban identity is formed through the interaction of natural environmental elements, built environment components, and socio-economic and socio-cultural characteristics. Alongside mountains, plains, geological structure, architectural fabric, and lifestyle patterns, the aesthetic perceptions and spiritual values of residents play a decisive role in shaping identity. However, for any element to become part of urban identity, it must be socially recognized and embraced. Rapid urbanization, globalization, low levels of public awareness, and natural disasters are among the primary factors that negatively affect urban identity. This study examines the impacts of the February 6, 2023 earthquakes, centered in Kahramanmaraş with magnitudes of 7.7 and 7.6, on the urban identity of Malatya. Affecting eleven provinces, the disaster caused extensive physical, economic, and social destruction in Malatya. Numerous mosques, examples of civil architecture, historic neighborhoods, and commercial areas that constitute the city’s historical and cultural heritage were heavily damaged. Conducted within a qualitative research framework, the study included interviews with experts from the Provincial Directorate of Culture, museum officials, and local administrators; the findings were supported by document analysis and a literature review. The results reveal the difficulties of reconstructing symbolic spaces in the city center. Ultimately, beyond technical planning, the reconstruction process must ensure social participation and adopt an approach compatible with the city’s identity.